Ένα από τα σημαντικότερα αστρονομικά φαινόμενα των τελευταίων δεκαετιών στην Ευρώπη θα σημειωθεί σήμερα, Τετάρτη 12 Αυγούστου, όταν η Σελήνη θα περάσει ανάμεσα στη Γη και τον Ήλιο, καλύπτοντας πλήρως τον ηλιακό δίσκο σε μια στενή ζώνη της ηπείρου.
Η ολική έκλειψη θα είναι ορατή από τμήματα της Γροιλανδίας και της Ισλανδίας, τη βόρεια Ισπανία και το βορειοανατολικό άκρο της Πορτογαλίας. Στο μεγαλύτερο μέρος της υπόλοιπης Ευρώπης το φαινόμενο θα είναι μερικό. Πρόκειται για την πρώτη ολική έκλειψη ορατή από την ηπειρωτική Ευρώπη μετά το 1999.
Τι θα δούμε στην Ελλάδα
Η Ελλάδα βρίσκεται πολύ κοντά στο ανατολικό όριο της περιοχής από την οποία θα μπορεί να παρατηρηθεί το φαινόμενο. Για τον λόγο αυτό, η έκλειψη θα είναι ορατή μόνο για λίγα λεπτά σε περιοχές της βορειοδυτικής χώρας και με εξαιρετικά μικρή κάλυψη του ηλιακού δίσκου.
Στην Κέρκυρα, για παράδειγμα, η μερική έκλειψη θα αρχίσει περίπου στις 20:33, θα κορυφωθεί στις 20:37 και θα ολοκληρωθεί γύρω στις 20:40. Η Σελήνη θα καλύψει μόνο ένα πολύ μικρό τμήμα του Ήλιου, ενώ το φαινόμενο θα εξελιχθεί εξαιρετικά χαμηλά στον δυτικό ορίζοντα.
Στην Αθήνα και στο μεγαλύτερο μέρος της χώρας η έκλειψη δεν θα είναι ορατή, καθώς ο Ήλιος θα έχει δύσει πριν η σκιά της Σελήνης φτάσει στην περιοχή.
Η Ισπανία στο επίκεντρο
Η εντυπωσιακότερη εικόνα στην Ευρώπη αναμένεται στην Ισπανία, όπου εκατομμύρια άνθρωποι έχουν προγραμματίσει να παρακολουθήσουν την ολικότητα. Η ζώνη της πλήρους έκλειψης διασχίζει μεγάλο τμήμα της χώρας, ενώ το φαινόμενο θα συμβεί λίγο πριν από τη δύση του Ήλιου.
Στο Ηνωμένο Βασίλειο, αντίθετα, η έκλειψη θα είναι μερική αλλά ιδιαίτερα έντονη. Σε περιοχές της νοτιοδυτικής Αγγλίας η κάλυψη θα πλησιάσει το 96%, ενώ στο Λονδίνο θα ξεπεράσει το 90%. Παρόμοια υψηλά ποσοστά αναμένονται σε τμήματα της Γαλλίας, του Βελγίου, της Ελβετίας και της βόρειας Ιταλίας.
Πώς δημιουργείται η ηλιακή έκλειψη
Η ηλιακή έκλειψη συμβαίνει όταν η Σελήνη περνά ανάμεσα στη Γη και στον Ήλιο. Όταν καλύπτει ολόκληρο τον ηλιακό δίσκο, οι παρατηρητές που βρίσκονται μέσα στη στενή ζώνη της σκιάς της βλέπουν ολική έκλειψη.
Στις υπόλοιπες περιοχές όπου η ευθυγράμμιση δεν είναι απόλυτη, ένα μόνο τμήμα του Ήλιου καλύπτεται και το φαινόμενο χαρακτηρίζεται μερικό.
Κατά την ολικότητα γίνεται ορατή η ηλιακή κορώνα, η εξωτερική ατμόσφαιρα του Ήλιου, γεγονός που καθιστά τις εκλείψεις ιδιαίτερα χρήσιμες και για την επιστημονική έρευνα.
Με ειδικά γυαλιά η παρατήρηση
Η παρατήρηση του Ήλιου χωρίς κατάλληλη προστασία μπορεί να προκαλέσει σοβαρή και μόνιμη βλάβη στα μάτια. Τα συνηθισμένα γυαλιά ηλίου δεν παρέχουν επαρκή προστασία.
Για τις μερικές φάσεις της έκλειψης απαιτούνται ειδικά πιστοποιημένα γυαλιά ηλιακής παρατήρησης ή κατάλληλα φίλτρα. Εναλλακτικά, το φαινόμενο μπορεί να παρατηρηθεί έμμεσα μέσω προβολής, για παράδειγμα με μικρή οπή ή ακόμη και με ένα σουρωτήρι πάνω σε λευκή επιφάνεια.
Και οι Περσείδες το ίδιο βράδυ
Το αστρονομικό ενδιαφέρον δεν τελειώνει με τη δύση του Ήλιου. Τη νύχτα της 12ης προς 13η Αυγούστου κορυφώνεται και η βροχή διαττόντων αστέρων των Περσείδων, προσφέροντας ένα δεύτερο ουράνιο θέαμα λίγες ώρες μετά την έκλειψη.
