Παρά τις επαναλαμβανόμενες διαβεβαιώσεις του Κυριάκου Μητσοτάκη ότι οι επόμενες εθνικές εκλογές θα πραγματοποιηθούν στο τέλος της τετραετίας, στη Χαριλάου Τρικούπη αντιμετωπίζουν ως απολύτως υπαρκτό το ενδεχόμενο ενός εκλογικού αιφνιδιασμού.
του Χρήστου Δ. Δρούζια
Στο επιτελείο του Νίκου Ανδρουλάκη εκτιμούν ότι η κυβερνητική φθορά, οι υποθέσεις των σκανδάλων που έχουν κυριαρχήσει στη δημόσια ατζέντα, αλλά και το ενδεχόμενο δημιουργίας νέου πολιτικού φορέα από τον Αντώνη Σαμαρά, το οποίο επαναφέρει τη συζήτηση για ανακατατάξεις στον χώρο της κεντροδεξιάς, διαμορφώνουν ένα ιδιαίτερα ρευστό πολιτικό σκηνικό που δεν επιτρέπει κανέναν εφησυχασμό ως προς τον χρόνο των εκλογών.
Για τον λόγο αυτόν, η αυξημένη κινητικότητα της Χαριλάου Τρικούπη μέσα στο καλοκαίρι αποτελεί σαφές μήνυμα ότι το ΠΑΣΟΚ επιδιώκει να βρίσκεται σε πλήρη εκλογική ετοιμότητα.
Αυτός ακριβώς ήταν και ο στόχος της κοινής συνεδρίασης του Πολιτικού Συμβουλίου και των Κύκλων Πολιτικής του ΠΑΣΟΚ. Δηλαδή, ο σχεδιασμός του «οδικού χάρτη» για το επόμενο διάστημα, καθώς και η διαμόρφωση ενός συνεκτικού πολιτικού αφηγήματος που θα αναδεικνύει την κυβερνητική πρόταση του κόμματος και θα αποτυπώνει με πιο ελκυστικό τρόπο την προγραμματική του ατζέντα.
Σύμφωνα με πληροφορίες, ιδιαίτερη βαρύτητα δόθηκε στις εισηγήσεις των επικεφαλής των Κύκλων Πολιτικής, οι οποίοι παρουσίασαν τις προτάσεις των τομέων ευθύνης τους, έχοντας ήδη αποστείλει το σχετικό υλικό στον γραμματέα του κόμματος Γιάννη Βαρδακαστάνη. Οι ίδιες πηγές αναφέρουν ότι το επόμενο διάστημα θα ακολουθήσει η τελική επεξεργασία των προτάσεων, ώστε το πακέτο που θα παρουσιάσει ο Νίκος Ανδρουλάκης στη ΔΕΘ να έχει ενιαία πολιτική και επικοινωνιακή γραμμή.
Η προετοιμασία δεν περιορίζεται στην καθημερινή πολιτική αντιπαράθεση ή στην προβολή του κυβερνητικού προγράμματος του κόμματος, αλλά εστιάζει κυρίως στην οργανωτική θωράκισή του, ώστε να μπορεί να ανταποκριθεί άμεσα σε οποιαδήποτε πολιτική εξέλιξη.
Κεντρικός στόχος είναι η ενεργοποίηση των περίπου 300.000 μελών και φίλων του ΠΑΣΟΚ που συμμετείχαν στις τελευταίες εσωκομματικές εκλογές. Ήδη βρίσκεται σε εξέλιξη οργανωμένη εκστρατεία άμεσης επικοινωνίας, με σκοπό, όταν δοθεί το σύνθημα της προεκλογικής περιόδου, να υπάρχει ένα πλήρως ενεργοποιημένο κομματικό δίκτυο σε ολόκληρη τη χώρα.
Σύμφωνα με τον σχεδιασμό, σε κάθε καποδιστριακό δήμο θα συγκροτηθούν τοπικοί πυρήνες εκλογικής δράσης, οι οποίοι θα αποτελέσουν τη βασική οργανωτική μονάδα της προεκλογικής εκστρατείας.
Την ίδια στιγμή εντατικοποιούνται οι συσκέψεις για την οριστικοποίηση των ψηφοδελτίων. Ιδιαίτερη βαρύτητα δίνεται στις εκλογικές περιφέρειες όπου απαιτούνται λεπτοί εσωκομματικοί χειρισμοί ή εξετάζονται κινήσεις πολιτικής διεύρυνσης.
Η ηγεσία επιδιώκει να συγκροτήσει πολυσυλλεκτικά ψηφοδέλτια, εντάσσοντας πρόσωπα με κοινωνική αναγνωρισιμότητα, στελέχη της αυτοδιοίκησης, επιστήμονες, ανθρώπους της αγοράς και προσωπικότητες από τον ευρύτερο προοδευτικό χώρο. Στόχος είναι η προσέγγιση τόσο του παραδοσιακού εκλογικού ακροατηρίου του κόμματος όσο και πολιτών που τα προηγούμενα χρόνια μετακινήθηκαν προς άλλους πολιτικούς σχηματισμούς ή παραμένουν αναποφάσιστοι.
Στη Χαριλάου Τρικούπη θεωρούν ότι η σύνθεση των ψηφοδελτίων θα αποτελέσει έναν από τους καθοριστικούς παράγοντες για την επίτευξη του βασικού πολιτικού στόχου: την ενίσχυση της κοινοβουλευτικής δύναμης του ΠΑΣΟΚ και την ανάδειξή του σε κυρίαρχο πόλο της κεντροαριστεράς.
Παράλληλα με τον οργανωτικό σχεδιασμό, επιταχύνονται και οι κινήσεις διεύρυνσης. Μετά την ένταξη του ανεξάρτητου βουλευτή Μιχάλη Χουρδάκη στην κοινοβουλευτική ομάδα του ΠΑΣΟΚ, το ενδιαφέρον στρέφεται σε ακόμη μία σειρά ανεξάρτητων βουλευτών και στελεχών που είναι σε επαφή με τη Χαριλάου Τρικούπη.
Σύμφωνα με πληροφορίες, στο επίκεντρο των συζητήσεων βρίσκονται οι Αλέξανδρος Αυλωνίτης, Κυριακή Μάλαμα και Γιώτα Πούλου, ενώ στην ατζέντα παραμένουν και οι περιπτώσεις του Ευάγγελου Αποστολάκη και της Νίνας Κασιμάτη.
Ξεχωριστό ενδιαφέρον παρουσιάζει η υπόθεση της Θεοδώρας Τζάκρη. Αν και το όνομά της εξακολουθεί να βρίσκεται στο τραπέζι των συζητήσεων, η πιθανή ένταξή της θεωρείται ιδιαίτερα δύσκολη, καθώς συναντά επιφυλάξεις σε τμήμα του κομματικού μηχανισμού. Οι ενστάσεις σχετίζονται τόσο με τη στάση της κατά την περίοδο των μνημονίων όσο και με την προηγούμενη αποχώρησή της από το ΠΑΣΟΚ. Επιπλέον, το νέο καταστατικό του κόμματος, το οποίο προβλέπει ανώτατο όριο θητείας τα είκοσι έτη ή πέντε πλήρεις κοινοβουλευτικές θητείες, περιορίζει σημαντικά τα περιθώρια συμμετοχής της σε μελλοντικό ψηφοδέλτιο.
Την ίδια ώρα, πληροφορίες αναφέρουν ότι πλησιάζουν οι επίσημες ανακοινώσεις για την ένταξη της πρώην βουλευτή Καστοριάς του ΣΥΡΙΖΑ Ολυμπίας Τελιγιορίδου και του πρώην βουλευτή Σερρών Λευτέρη Αβραμάκη.
Στη Χαριλάου Τρικούπη θεωρούν ότι η ενίσχυση της κοινοβουλευτικής ομάδας αποτελεί κρίσιμο παράγοντα για την πολιτική ισχυροποίηση του κόμματος ενόψει των επόμενων εκλογικών αναμετρήσεων. Όμως, πίσω από τη βιτρίνα της διεύρυνσης υπάρχει ένας υπόγειος προβληματισμός. Στελέχη και βουλευτές κρατούν αποστάσεις από τους πανηγυρισμούς και προειδοποιούν ότι ένα κόμμα δεν κερδίζει πολιτική δυναμική μόνο με προσθήκες προσώπων.
Το ζητούμενο, όπως επισημαίνουν, είναι να μην παγιωθεί η εικόνα ενός κόμματος που λειτουργεί ως σταθμός υποδοχής πολιτικών μετακινήσεων, αλλά ενός φορέα με σαφή ταυτότητα, αυτοδύναμη στρατηγική και πειστική πρόταση διακυβέρνησης.
Στο παρασκήνιο, μάλιστα, ακούγονται και πιο αιχμηρές φωνές από στελέχη που θεωρούν ότι η διεύρυνση δεν μπορεί να εξαντλείται στη συγκέντρωση προσώπων τα οποία δεν αποτελούν επιλογή για την ΕΛΑΣ του Αλέξη Τσίπρα ή άλλους πολιτικούς χώρους. Το ερώτημα που τίθεται είναι αν οι συγκεκριμένες κινήσεις προσθέτουν πραγματική πολιτική αξία ή απλώς ενισχύουν μια επικοινωνιακή εικόνα διεύρυνσης. Για πολλούς μέσα στο κόμμα, το μεγάλο στοίχημα δεν μετριέται με τον αριθμό των βουλευτών που περνούν την πόρτα της Χαριλάου Τρικούπη. Μετριέται με τον αριθμό των πολιτών που θα επιλέξουν να εμπιστευτούν ξανά το ΠΑΣΟΚ την ώρα της κάλπης.
Η ηγεσία, πάντως, επιμένει στη δική της ανάγνωση. Θεωρεί ότι η πολιτική συγκυρία απαιτεί συμμαχίες, ανοίγματα και συγκέντρωση δυνάμεων. Το επιχείρημα είναι ότι κανένα κόμμα που διεκδικεί πρωταγωνιστικό ρόλο δεν μπορεί να περιμένει παθητικά τις εξελίξεις.
Στον συνολικό σχεδιασμό εντάσσεται και ο εορτασμός των 52 χρόνων από την ίδρυση του ΠΑΣΟΚ, ο οποίος, σύμφωνα με πληροφορίες, έχει «κλειδώσει» να πραγματοποιηθεί στο Ηράκλειο.
Η επιλογή της Κρήτης δεν έχει μόνο συμβολικό χαρακτήρα λόγω της καταγωγής του Νίκου Ανδρουλάκη. Αντανακλά και τη στρατηγική σημασία που αποδίδει η ηγεσία του κόμματος σε μια περιοχή που παραμένει διαχρονικά ένας από τους ισχυρότερους εκλογικούς πυλώνες του ΠΑΣΟΚ.
Στο επιτελείο του προέδρου εκτιμούν ότι η συγκεκριμένη εκδήλωση μπορεί να αποτελέσει το ανεπίσημο εναρκτήριο λάκτισμα της προεκλογικής εκστρατείας, με τον Νίκο Ανδρουλάκη να παρουσιάζει το πολιτικό αφήγημα της επόμενης περιόδου.
Ακόμη μεγαλύτερη βαρύτητα αποδίδεται στη Διεθνή Έκθεση Θεσσαλονίκης. Στη Χαριλάου Τρικούπη θεωρούν ότι η παρουσία του προέδρου του ΠΑΣΟΚ δεν πρέπει να περιοριστεί στην ανακοίνωση οικονομικών μέτρων, αλλά να σηματοδοτήσει την επανεκκίνηση της συνολικής πολιτικής στρατηγικής του κόμματος.
Η ομιλία του αναμένεται να δώσει έμφαση στην ενίσχυση του διαθέσιμου εισοδήματος, στην αντιμετώπιση της στεγαστικής κρίσης, στη φορολογική μεταρρύθμιση, στη στήριξη της μεσαίας τάξης, στην ανασυγκρότηση του Εθνικού Συστήματος Υγείας και στις θεσμικές αλλαγές.
Παράλληλα, στη Χαριλάου Τρικούπη παρακολουθούν στενά τα δημοσκοπικά δεδομένα, όχι μόνο ως προς την πρόθεση ψήφου αλλά και ως προς τα ποιοτικά χαρακτηριστικά τους. Οι συνεργάτες του Νίκου Ανδρουλάκη επιχειρούν να εντοπίσουν τους λόγους που οδηγούν μέρος του εκλογικού ακροατηρίου στην απομάκρυνση από το ΠΑΣΟΚ, με αποτέλεσμα το κόμμα να εμφανίζεται στην τρίτη θέση, πίσω από την ΕΛΑΣ του Αλέξη Τσίπρα. Ιδιαίτερο βάρος δίνεται στις νεότερες ηλικίες, στους κεντρώους ψηφοφόρους και στους πολίτες που αυτοπροσδιορίζονται ως προοδευτικοί, καθώς σε αυτές τις κατηγορίες καταγράφονται οι μεγαλύτερες μεταβολές.
Παρά τις δημόσιες διαβεβαιώσεις περί ψυχραιμίας, στο εσωτερικό του κόμματος βρίσκεται σε εξέλιξη ουσιαστική συζήτηση για τα αίτια της δημοσκοπικής κάμψης.
Ορισμένοι βουλευτές εκτιμούν ότι το ΠΑΣΟΚ δυσκολεύεται να επιβάλει τη δική του πολιτική ατζέντα, με αποτέλεσμα οι πρωτοβουλίες του να επισκιάζονται είτε από τις κινήσεις της κυβέρνησης είτε από τις υπόλοιπες δυνάμεις της αντιπολίτευσης.
Άλλα στελέχη θεωρούν ότι λείπει ένα ισχυρό και ευδιάκριτο πολιτικό αφήγημα, το οποίο θα διαφοροποιεί καθαρά το κόμμα τόσο από τη Νέα Δημοκρατία όσο και από τους υπόλοιπους πολιτικούς σχηματισμούς της κεντροαριστεράς.
Επισημαίνουν ότι, σε μια περίοδο όπου οι πολίτες αναζητούν συγκεκριμένες απαντήσεις για την ακρίβεια, το στεγαστικό πρόβλημα, τις κοινωνικές ανισότητες και την ποιότητα των δημόσιων υπηρεσιών, οι προγραμματικές προτάσεις του ΠΑΣΟΚ δεν έχουν ακόμη αποκτήσει την απαιτούμενη πολιτική απήχηση.
Παρά τον προβληματισμό, η ηγεσία δεν σκοπεύει να προσαρμόσει τη στρατηγική της στις βραχυπρόθεσμες δημοσκοπικές διακυμάνσεις. Η εκτίμηση που κυριαρχεί είναι ότι οι κοινωνικές πιέσεις και τα προβλήματα της καθημερινότητας μπορούν να ανατρέψουν τους σημερινούς πολιτικούς συσχετισμούς, όπως έχει συμβεί πολλές φορές στο παρελθόν.
Για τον λόγο αυτόν, η επιλογή της Χαριλάου Τρικούπη είναι να συνεχίσει στην ίδια κατεύθυνση: πολιτική εξωστρέφεια, οργανωτική ενίσχυση και διαρκή παρουσία στα ζητήματα που απασχολούν την κοινωνία.
Στα ηγετικά κλιμάκια του ΠΑΣΟΚ εκτιμούν ότι μια πειστική πολιτική πρόταση, σε συνδυασμό με ουσιαστικές πρωτοβουλίες και μια συνεκτική στρατηγική, μπορεί να επαναφέρει το κόμμα σε τροχιά ανόδου.
Εφόσον η σημερινή δημοσκοπική εικόνα παγιωθεί, θεωρείται πιθανό να αυξηθούν οι πιέσεις προς την ηγεσία, να ενταθούν οι εσωκομματικές διεργασίες και να ανοίξει ένας νέος κύκλος εσωστρέφειας και εσωτερικών αναταράξεων.
Το διακύβευμα, πάντως, για τη Χαριλάου Τρικούπη υπερβαίνει τις δημοσκοπήσεις του φθινοπώρου. Η πραγματική μάχη αφορά την πολιτική ηγεμονία στον χώρο της κεντροαριστεράς. Εάν το ΠΑΣΟΚ καταφέρει να ανακτήσει την πρωτοβουλία των κινήσεων, θα διατηρήσει ζωντανή την προοπτική να αποτελέσει τον βασικό αντίπαλο της κυβέρνησης στις επόμενες εθνικές εκλογές. Εάν, αντίθετα, η εικόνα της τρίτης θέσης παγιωθεί, τότε θα ανοίξει ένας νέος κύκλος πολιτικών εξελίξεων, με σημαντικές συνέπειες τόσο για τη στρατηγική του κόμματος όσο και για τις ισορροπίες στον ευρύτερο προοδευτικό χώρο.
Δημοσιεύθηκε στο Καρφί το Σάββατο 1 Αυγούστου 2026
