Ο Ντόναλντ Τραμπ εξετάζει μια νέα προσέγγιση απέναντι στον Βλαντίμιρ Πούτιν, καθώς η αμερικανική κυβέρνηση φέρεται να εξετάζει το ενδεχόμενο να προχωρήσει σε επιχειρηματικές συμφωνίες με τη Ρωσία πριν ακόμη σταματήσουν οι εχθροπραξίες στην Ουκρανία. Η κίνηση αυτή σηματοδοτεί αλλαγή σε σχέση με τη θέση που είχε διατυπώσει ο Αμερικανός πρόεδρος πέρυσι, όταν είχε δηλώσει ότι οι επιχειρηματικές συμφωνίες με τη Ρωσία δεν θα προχωρούσαν «μέχρι να διευθετήσουμε τον πόλεμο».
Η νέα προσέγγιση αποκαλύφθηκε την ώρα που οι απεσταλμένοι του Τραμπ, Τζάρεντ Κούσνερ και Στιβ Γουίτκοφ, προσπαθούν να βρουν νέους τρόπους ώστε να πείσουν τον Ρώσο πρόεδρο να τερματίσει τον πόλεμο. Σύμφωνα με δύο πρόσωπα που γνωρίζουν τις συνομιλίες, ο Λευκός Οίκος εξετάζει την υπογραφή επιχειρηματικών συμφωνιών με τη Ρωσία ακόμη και πριν από το τέλος των μαχών. Αμερικανός αξιωματούχος, ο οποίος μίλησε υπό τον όρο της ανωνυμίας προκειμένου να είναι ειλικρινής σχετικά με τις διαπραγματεύσεις, δήλωσε ότι τέτοιες συμφωνίες είναι πιθανές, καθώς θα έδειχναν πως οι Ηνωμένες Πολιτείες αντιμετωπίζουν σοβαρά την προοπτική μιας νέας σχέσης με τη Ρωσία.
Η συζήτηση Πούτιν – Κούσνερ στο Κρεμλίνο
Η εξέλιξη έρχεται μετά τη συνάντηση των απεσταλμένων του Τραμπ με τον Βλαντίμιρ Πούτιν στο Κρεμλίνο αυτόν τον μήνα. Κατά τη διάρκεια των συνομιλιών, ο Ρώσος πρόεδρος εμφανίστηκε ιδιαίτερα σίγουρος για την πορεία του πολέμου, υποστηρίζοντας ότι μέσα σε λίγους μήνες τα ρωσικά στρατεύματα θα καταλάβουν ολόκληρη την περιοχή του Ντονμπάς και ότι η Ρωσία ήταν έτοιμη να πλήξει μαζικά το ηλεκτρικό δίκτυο της Ουκρανίας, δημιουργώντας τις προϋποθέσεις για έναν εξαιρετικά δύσκολο χειμώνα.
Τότε ο Τζάρεντ Κούσνερ επιχείρησε να αμφισβητήσει την εκτίμηση του Ρώσου προέδρου. «Με όλο τον σεβασμό, αυτό ακριβώς μας είπατε πριν από έναν χρόνο», φέρεται να του είπε. «Ποιες είναι οι πιθανότητες να επιστρέψουμε εδώ σε έναν ακόμη χρόνο και να λέτε ξανά το ίδιο πράγμα; Ίσως να μη χάσουμε έναν χρόνο;». Η συγκεκριμένη ανταλλαγή, σύμφωνα με πρόσωπο που γνωρίζει τις συνομιλίες και Αμερικανό αξιωματούχο, αποτυπώνει το βασικό δίλημμα που αντιμετωπίζει η κυβέρνηση Τραμπ έπειτα από περισσότερους από 18 μήνες προσπαθειών για τον τερματισμό του πολέμου στην Ουκρανία.
Οι νέες κυρώσεις κατά της Ρωσίας
Παράλληλα, το Κογκρέσο ενέκρινε αυτή την εβδομάδα ένα σημαντικό νομοσχέδιο κυρώσεων που στοχεύει τον ενεργειακό τομέα της Ρωσίας, σε μια νέα προσπάθεια να κάνει τη Μόσχα να «υποφέρει» για την εισβολή στην Ουκρανία και να ασκήσει πίεση στον Πούτιν ώστε να προχωρήσει σε συμβιβασμούς.
Το νομοσχέδιο, το οποίο ο Τραμπ έχει δείξει ότι προτίθεται να υπογράψει, προβλέπει τη δυνατότητα επιβολής δασμών έως και 100% σε χώρες που αγοράζουν μεγάλες ποσότητες ρωσικού πετρελαίου ή φυσικού αερίου. Παράλληλα, προβλέπει κυρώσεις σε Ρώσους αξιωματούχους, επιχειρηματίες και χρηματοπιστωτικά ιδρύματα.
Το νομοσχέδιο είχε προωθηθεί από τον γερουσιαστή Λίντσεϊ Γκρέιαμ, Ρεπουμπλικανό από τη Νότια Καρολίνα, μέχρι τον θάνατό του τον Ιούλιο. Η αδελφή του, Ντάρλιν Γκρέιαμ, η οποία τον αντικατέστησε στη θέση του, δήλωσε ότι το μέτρο θα «αυξήσει τη διαπραγματευτική ισχύ του προέδρου». Την Τετάρτη, μετά την ψήφιση του νομοσχεδίου με 262 ψήφους υπέρ και 159 κατά, ο Ρεπουμπλικανός βουλευτής του Τέξας Μάικλ ΜακΚόουλ, ένας από τους βασικούς υποστηρικτές του, δήλωσε ότι «αυτό το νομοσχέδιο θα ακρωτηριάσει την πολεμική μηχανή της Ρωσίας και τελικά θα φέρει τον Πούτιν στο τραπέζι των διαπραγματεύσεων».
Οι ΗΠΑ εξετάζουν οικονομικά κίνητρα για τη Μόσχα
Ωστόσο, την ώρα που το νομοσχέδιο κατευθύνεται προς το γραφείο του Τραμπ, η αμερικανική κυβέρνηση ενισχύει παράλληλα μια διαφορετική στρατηγική: την προσφορά κινήτρων στη Ρωσία, τα οποία θα μπορούσαν να κάνουν τον Πούτιν να εξετάσει τον τερματισμό του πολέμου.
Ο Αμερικανός αξιωματούχος ανέφερε ότι η κυβέρνηση θέλει να δημιουργήσει περισσότερα κίνητρα ώστε μέλη της ρωσικής ελίτ να πιέσουν για ειρήνη. Η υλοποίηση ορισμένων επιχειρηματικών συμφωνιών πριν από το τέλος του πολέμου θα μπορούσε, σύμφωνα με τον ίδιο, να πείσει τους αντιαμερικανούς σκληροπυρηνικούς κύκλους γύρω από τον Πούτιν ότι ο Τραμπ επιδιώκει πραγματικά τη δημιουργία μιας νέας σχέσης με τη Ρωσία.
Ο Μπάλας Γιαράμπικ, πρώην διπλωμάτης της Ευρωπαϊκής Ένωσης στο Κίεβο, ο οποίος εργάζεται σήμερα στην εταιρεία πολιτικής ανάλυσης R. Politik, δήλωσε ότι οι ενδείξεις παραπέμπουν στο ότι οι Ηνωμένες Πολιτείες εξετάζουν «μεγαλύτερες παραχωρήσεις προς τη Ρωσία». Όπως είπε, η Ουάσινγκτον «σηματοδοτεί τώρα ότι ορισμένες συμφωνίες θα μπορούσαν να προχωρήσουν, εφόσον η Μόσχα επιδείξει πρώτα συγκεκριμένη αυτοσυγκράτηση». Σύμφωνα με τον ίδιο, προηγουμένως η Ουάσινγκτον αντιστεκόταν στην υπογραφή τέτοιων συμφωνιών πριν από μια κατάπαυση του πυρός.
Τι συμφωνίες βρίσκονται στο τραπέζι
Όπως αναφέρουν οι New York Times δεν έχει γίνει σαφές ποιες ακριβώς συμφωνίες εξετάζονται. Ο σύμβουλος του Κρεμλίνου για θέματα εξωτερικής πολιτικής, Γιούρι Ουσακόφ, δήλωσε μετά τη συνάντηση του Πούτιν με τον Γουίτκοφ και τον Κούσνερ στις 5 Σεπτεμβρίου ότι συζητήθηκαν λεπτομερώς «οικονομικά ζητήματα και πιθανά μεγάλα, αμοιβαία επωφελή ρωσοαμερικανικά σχέδια».
Το Κρεμλίνο προωθεί επιχειρηματικές ευκαιρίες προς τον Λευκό Οίκο από τότε που ο Τραμπ επέστρεψε στην προεδρία πέρυσι. Ρώσοι αξιωματούχοι έχουν προτείνει συμφωνίες για σπάνιες γαίες και αλουμίνιο, κοινές επιχειρήσεις στην Αρκτική, ακόμη και τη συμμετοχή αμερικανικών εταιρειών στην πώληση ρωσικού φυσικού αερίου στην Ευρώπη.
Ο Τραμπ έχει χαρακτηρίσει το οικονομικό δυναμικό της Ρωσίας «τεράστιο», όμως στο παρελθόν είχε παρουσιάσει τις επιχειρηματικές συμφωνίες ως ανταμοιβή για μια Ρωσία που θα προχωρούσε σε ειρήνη. Πριν από τη σύνοδο κορυφής με τον Πούτιν στην Αλάσκα πέρυσι, είχε δηλώσει: «Θέλουν να κάνουν επιχειρήσεις. Αλλά δεν θα κάνουν επιχειρήσεις μέχρι να διευθετήσουμε τον πόλεμο».
Το αδιέξοδο στο Ντονμπάς
Η αλλαγή στάσης φαίνεται να συνδέεται με την προσπάθεια της κυβέρνησης να βρει νέες ιδέες για τον τερματισμό του πολέμου, μετά το αδιέξοδο στις συνομιλίες γύρω από μια πιθανή ουκρανική αποχώρηση από το υπόλοιπο Ντονμπάς.
Νωρίτερα φέτος, Ουκρανοί αξιωματούχοι πρότειναν να αποκαλείται η συγκεκριμένη περιοχή «Ντόνιλαντ», σε μια προσπάθεια να πείσουν τον Τραμπ να ασκήσει μεγαλύτερη πίεση στη Ρωσία σχετικά με τις εδαφικές απαιτήσεις της.
Ο Τζάρεντ Κούσνερ αναφέρθηκε στο αδιέξοδο κατά τη διάρκεια διαδικτυακής παρέμβασής του την περασμένη εβδομάδα σε συγκέντρωση διεθνών υποστηρικτών της Ουκρανίας στο Κίεβο, στο πλαίσιο της ετήσιας συνάντησης YES.
«Ο πρόεδρος Πούτιν έχει θέσει τη γραμμή του για το τι θέλει να επιτύχει», δήλωσε ο Κούσνερ. «Εάν η Ουκρανία ήθελε να αποσυρθεί σε αυτή τη γραμμή, τότε προφανώς έχουμε το υπόλοιπο της συμφωνίας έτοιμο και διαμορφωμένο. Η Ουκρανία αυτή τη στιγμή δεν θέλει να το κάνει».
Ο Κούσνερ πρόσθεσε ότι ο ρόλος της κυβέρνησης Τραμπ «ως διαμεσολαβητών» είναι να «βρει μια δημιουργική λύση» που θα «επιτρέψει και στις δύο πλευρές να προχωρήσουν». Υποστήριξε ακόμη ότι ο Τραμπ και ο πρόεδρος της Ουκρανίας, Βολοντίμιρ Ζελένσκι, είναι πολύ προσηλωμένοι στις συνομιλίες και ότι, σύμφωνα με όσα άκουσε η αμερικανική πλευρά, «και ο πρόεδρος Πούτιν είναι πολύ προσηλωμένος σε αυτό».
Στο σημείο αυτό, μέρος του κοινού στο Κίεβο ξέσπασε σε γέλια, γεγονός που αποτύπωσε τον έντονο σκεπτικισμό μεταξύ των συμμάχων της Ουκρανίας απέναντι στην παρουσίαση των συνομιλιών από την αμερικανική κυβέρνηση ως μιας διαδικασίας όπου οι δύο πλευρές αντιμετωπίζονται ισότιμα. Δύο ημέρες αργότερα, ένα ρωσικό drone με κινητήρα τζετ έπληξε τρένο σε συνοριακό πέρασμα από το οποίο ταξίδευαν αξιωματούχοι, μεταξύ των οποίων και ο πρώην διευθυντής της CIA, Ντέιβιντ Πετρέους.
Προσπάθεια επανεκκίνησης των διαπραγματεύσεων
Οι διαπραγματεύσεις για τον τερματισμό του πολέμου της Ρωσίας, ο οποίος έχει πλέον διαρκέσει περισσότερα από τεσσεράμισι χρόνια και έχει προκαλέσει εκατοντάδες χιλιάδες θανάτους, ουσιαστικά οδηγήθηκαν σε αδιέξοδο νωρίτερα φέτος, καθώς ο Γουίτκοφ και ο Κούσνερ επικεντρώθηκαν στον πόλεμο με το Ιράν.
Η επίσκεψη του Γουίτκοφ και του Κούσνερ στη Μόσχα και στη συνέχεια στο Κίεβο αυτόν τον μήνα φαίνεται να αποτέλεσε προσπάθεια επανεκκίνησης των διαπραγματεύσεων. Ουκρανοί αξιωματούχοι δήλωσαν ότι οι τριμερείς ειρηνευτικές συνομιλίες μεταξύ Ηνωμένων Πολιτειών, Ουκρανίας και Ρωσίας θα μπορούσαν να επαναληφθούν τον Οκτώβριο.
Στο πλαίσιο αυτών των συνομιλιών αναμένεται να συζητηθεί και το ενδεχόμενο μιας περιορισμένης κατάπαυσης του πυρός, η οποία θα μπορούσε να αφορά τον τερματισμό των επιθέσεων στη ναυσιπλοΐα στη Μαύρη Θάλασσα ή των πληγμάτων στις ενεργειακές υποδομές.
