Μετά τη Σύνοδο Κορυφής του ΝΑΤΟ, ο Τούρκος πρόεδρος κλήθηκε να σχολιάσει τη θέση του Κυριάκου Μητσοτάκη ότι η απειλή πολέμου σε περίπτωση επέκτασης των ελληνικών χωρικών υδάτων στα 12 ναυτικά μίλια αποτελεί «ιστορική ανορθογραφία». Και η απάντηση που έδωσε είχε μια σχεδόν ποιητική απλότητα:
«Η συντριπτική πλειοψηφία του λαού μου δεν γνωρίζει καν τι είναι το casus belli».
Έτσι, ένα ζήτημα που επί δεκαετίες αποτελεί επίσημη θέση της τουρκικής εθνοσυνέλευσης και σημείο έντασης στις ελληνοτουρκικές σχέσεις, εμφανίστηκε ξαφνικά ως κάτι περίπου άγνωστο στον τουρκικό λαό. Σαν μια μικρή υποσημείωση στην ιστορία, που απλώς ξεχάστηκε να διαβαστεί.
Το επιχείρημα του Ερντογάν ήταν απλό: αφού ο κόσμος δεν ασχολείται με το θέμα, δεν χρειάζεται και να τον «επιβαρύνουμε». Κάπως έτσι, η διπλωματική διαφορά μετατράπηκε σε θέμα… οικογενειακής ηρεμίας: «καθίστε, μιλήστε και τελειώστε τη δουλειά».
Μένει βέβαια το ερώτημα αν οι απειλές πολέμου εξαφανίζονται όταν δεν τις γνωρίζει το κοινό ή αν απλώς παραμένουν εκεί, περιμένοντας την κατάλληλη στιγμή να ξαναμπούν στο τραπέζι.
Ο Τούρκος πρόεδρος αναφέρθηκε επίσης στον ελληνικό αμυντικό εξοπλισμό, διερωτώμενος αν η Αθήνα θα έπρεπε να ερωτηθεί γιατί αγοράζει συγκεκριμένα συστήματα. Η απάντησή του ήταν πως η Ελλάδα είναι ελεύθερη να αγοράζει ό,τι θέλει, ενώ η Τουρκία «παράγει ήδη αυτά τα συστήματα μόνη της».
Μια δήλωση που θα μπορούσε να θεωρηθεί σχεδόν γενναιόδωρη, αν δεν ερχόταν από μια χώρα που τα τελευταία χρόνια έχει μετατρέψει την αμυντική ισχύ σε βασικό εργαλείο πολιτικής επιρροής.
Το κεφάλαιο F-35 δεν έλειψε από τη συνέντευξη. Ο Ερντογάν σχολίασε ότι οι αντιρρήσεις της Ελλάδας και του Ισραήλ για την απόκτηση των αμερικανικών μαχητικών «δεν έχουν θέση στον κόσμο του». Παράλληλα, άφησε αιχμές ότι ο Κυριάκος Μητσοτάκης δεν θα έπρεπε να ακολουθεί τις θέσεις του Μπενιαμίν Νετανιάχου.
Και κάπου ανάμεσα στο casus belli που «δεν ξέρει ο κόσμος», στα όπλα που «ο καθένας μπορεί να αγοράζει» και στα F-35 που αποτελούν προσωπική υπόθεση γεωπολιτικής, ο Τούρκος πρόεδρος επανέφερε το μήνυμα του διαλόγου για το Αιγαίο.
Δήλωσε μάλιστα ότι συμμερίζεται την άποψη του Έλληνα πρωθυπουργού για την ανάγκη επίλυσης των ζητημάτων του Αιγαίου, αρχικά μέσω των υπουργών Εξωτερικών και, αν χρειαστεί, σε επίπεδο ηγετών.
Η ειρωνεία της υπόθεσης είναι ότι ενώ η Άγκυρα εμφανίζεται έτοιμη για «συζήτηση», το βασικό αγκάθι της σχέσης παραμένει ακριβώς εκείνο που ο Ερντογάν επιχείρησε να παρουσιάσει ως άγνωστο θέμα: η απειλή χρήσης βίας.
Γιατί στην Ανατολική Μεσόγειο, κάποια πράγματα μπορεί να μην τα γνωρίζει ο μέσος πολίτης. Τα γνωρίζουν όμως πολύ καλά τα υπουργεία Εξωτερικών, τα επιτελεία και οι χάρτες.
