Αυτά που αποδίδουμε στις μικρότερες μονάδες εξουσίας στη χώρα μας (ήτοι, Τοπική Αυτοδιοίκηση) είναι τέσσερα πράγματα: Πρώτον, δεν μπορούν να εγγυηθούν την τοπική ανάπτυξη. Δεύτερον, είναι πολύ διεφθαρμένες. Τρίτον, δεν μπορούν να κρατήσουν στον τόπο τους τα ελληνικά νιάτα. Και τέταρτον, καταστρέφουν την άμεση δημοκρατία, στη γνησιότερη εκδοχή της.
Αιτιολογικά:
1. Η Τοπική Αυτοδιοίκηση δεν μπορεί να εγγυηθεί την τοπική ανάπτυξη, επειδή είναι απόλυτα εξαρτημένη από την κεντρική εξουσία (κυβέρνηση).
2. Η διαφθορά της είναι παρακλάδι της διαφθοράς της κεντρικής εξουσίας, που «πρωταγωνιστεί στο άθλημα».
3. Δεν μπορεί να κρατήσει τους νέους στον τόπο τους, διότι οι ίδιοι δεν βρίσκουν τίποτα ενδιαφέρον σε αυτόν. 4. Δεν υπάρχει γνήσια δημοκρατία χωρίς πολίτες να αποφασίζουν για τον τόπο τους.
Κι όμως: Χωρίς τοπική ανάπτυξη, δεν υπάρχει ανάπτυξη της χώρας. Χωρίς πάταξη της κεντρικής διαφθοράς, δεν υπάρχει πάταξη και της τοπικής διαφθοράς. Χωρίς έναν όμορφο τόπο, τα νιάτα δεν μένουν καν στη χώρα. Και δεν έχουν λόγο να αφήνουν απογόνους σε άχαρο τόπο, κάτι που αφορά και το δημογραφικό. Τέλος, χωρίς δημοκρατία (δηλαδή, κράτος του δήμου, άρα εξουσία των πολιτών), τι νόημα έχουν όλα τα άλλα;…
Τι λείπει; Αυτό που δεν υπάρχει. Η μικρότερη μονάδα πραγματικής εξουσίας, που με τη λειτουργία της θα αποτελεί υπόδειγμα για την κεντρική. Που πέρα από τη δική της διαφθορά, θα έχει και τη δική της ευθύνη. Που θα κρατάει τα νιάτα στον τόπο τους. Και που θα υλοποιεί την άμεση δημοκρατία.
Ο τρόπος: Οργάνωση του κράτους σε ομοσπονδιακό, με ομόσπονδες πολιτείες (δεν έχουμε τώρα 13 περιφέρειες; Ας τις κάνουμε ομόσπονδες πολιτείες, διαρθρωμένες σε αυτοδιοίκητους δήμους). Τι, μοιάζει με το όραμα του Καποδίστρια; Ε και; Ακόμα καλύτερα…
Τι θα πετύχουν οι ομόσπονδες πολιτείες: Τοπική ανάπτυξη, με αξιοποίηση των πλεονεκτημάτων κάθε περιφέρειας. Τοπική αντιμετώπιση των συμπτωμάτων διαφθοράς. Παραμονή των νέων στον τόπο τους και ανάπτυξη των οικογενειών. Ενίσχυση της δημοκρατικής λειτουργίας του κράτους, μέσω της άμεσης δημοκρατίας σε τοπικό επίπεδο.
Πώς θα τα πετύχουν: Οικονομικά, με τοπική φορολογία, στοχευμένες ενισχύσεις και τοπική ευθύνη. Αναπτυξιακά, με αξιοποίηση συγκριτικών πλεονεκτημάτων. Δημογραφικά, με τα νιάτα και οικογένειες στον αγαπημένο τόπο τους. Και δημοκρατικά, με εκλογές ανάδειξης τοπικής κυβέρνησης και Βουλής. Κάτι που, εκτός των άλλων, θα πολλαπλασιάσει τους ενδιαφερόμενους για θέσεις εξουσίας και ευθύνης με δημοκρατικό πρόσημο. Ένας ακόμη σπουδαίος λόγος για να μένουν, να προκόβουν και να προσφέρουν στον τόπο τους.
Και αν μια πολιτεία-περιφέρεια δεν τα καταφέρνει, έναντι άλλης; Εδώ είναι η ευθύνη του κεντρικού κράτους. Να ενισχύονται οι «καχεκτικές» περιφέρειες-πολιτείες με κεντρικό σχεδιασμό και περιφερειακό «κουμπαρά», ώστε όλες, αφού ανταγωνιστούν η μία την άλλη, να αναπτύσσονται περίπου ισομερώς, για το καλό της χώρας.
Πώς μπορούν να γίνουν αυτά: Με συνταγματική αναθεώρηση που θα επιφέρει ανατροπή στην οργάνωση του κράτους. Με αυτά πρέπει να ασχοληθούν τα κόμματά μας. Και οι βουλευτές και οι υπουργοί μας με την αποκέντρωση της δικής τους εξουσίας. Και όχι με τη διατήρησή της.
Ο Μάκης Γιομπαζολιάς είναι δημοσιογράφος-νομικός
Δημοσιεύθηκε στο Καρφί το Σάββατο 12.09.2026
