Στους πίνακες των Βρυξελλών η Ελλάδα εμφανίζεται ψηλά στις εισπράξεις από το
Ταμείο Ανάκαμψης και Ανθεκτικότητας. Υπάρχει όμως και ένας δεύτερος πίνακας:
εκείνος που δείχνει τι έγινε πραγματικά πράξη. Και εκεί η εικόνα είναι πολύ λιγότερο
εντυπωσιακή.
Γιατί άλλο να παίρνεις τα χρήματα και άλλο να αξιοποιείς σωστά την ευκαιρία.
Το Ταμείο Ανάκαμψης και Ανθεκτικότητας ήταν μια ιστορική ευκαιρία για τη χώρα.
Σχεδόν 36 δισ. ευρώ αντιστοιχούν στην Ελλάδα, μέσα από ένα πρωτοφανές
ευρωπαϊκό εγχείρημα. Χρήματα που μπορούσαν να αλλάξουν υποδομές, να
στηρίξουν την παραγωγή, να βοηθήσουν τον αγρότη και να εκσυγχρονίσουν το
κράτος.
Κάθε δόση, όμως, συνδεόταν με συγκεκριμένες δεσμεύσεις: έργα και
μεταρρυθμίσεις, τα γνωστά «ορόσημα». Επομένως, το ζητούμενο δεν ήταν απλώς να
εισπράξουμε. Ήταν να παραδώσουμε έργο.
Η Ελλάδα έχει ήδη λάβει περίπου 25 δισ. ευρώ και η κυβέρνηση παρουσιάζει τις
εκταμιεύσεις ως μεγάλη επιτυχία. Κανείς δεν υποστηρίζει ότι δεν έπρεπε να πάρουμε
τα χρήματα. Το ερώτημα είναι τι απέγινε ο αρχικός σχεδιασμός.
Πόσα έργα βγήκαν από το πρόγραμμα; Πόσοι στόχοι περιορίστηκαν; Πόσες αρχικές
δεσμεύσεις μεταφέρθηκαν στο ΕΣΠΑ ή σε εθνικούς πόρους;
Σύμφωνα με τα στοιχεία που έχουν δημοσιοποιηθεί, σημαντικό μέρος των αρχικών
μέτρων περιορίστηκε ή αφαιρέθηκε στις αναθεωρήσεις. Και στα μεγάλα έργα
υποδομής η εικόνα προβληματίζει.
Από τα 18 αρδευτικά έργα που συνδέθηκαν με την αντιμετώπιση της λειψυδρίας,
κανένα δεν ολοκληρώθηκε. Στον Αλμωπαίο, ένα έργο κρίσιμο για την αγροτική
παραγωγή, η απόσταση ανάμεσα στις εξαγγελίες και την πραγματικότητα είναι
χαρακτηριστική. Η κυβέρνηση απαντά ότι « δεν χάνεται ούτε ευρώ » και πως τα έργα
μπορούν να συνεχιστούν μέσω ΕΣΠΑ ή εθνικών πόρων. Όμως τα χρήματα αυτών
των προγραμμάτων είναι συγκεκριμένα. Ένα έργο που βγαίνει από το Ταμείο
Ανάκαμψης και Ανθεκτικότητας πρέπει να βρει θέση αλλού και να ανταγωνιστεί
άλλα έργα για χρηματοδότηση.
Με απλά λόγια: ο λογαριασμός δεν εξαφανίζεται. Μπορεί απλώς να αλλάζει
τσέπη.
Και τώρα η 31η Αυγούστου έφτασε. Η προθεσμία τελείωσε. Δεν υπάρχει πλέον το «
θα προλάβουμε ». Υπάρχει ο απολογισμός. Η Τράπεζα της Ελλάδος έχει ήδη
προειδοποιήσει για περίπου 10 δισ. ευρώ που βρίσκονται σε ζώνη κινδύνου, γεγονός
που κάνει τις απαντήσεις ακόμη πιο επιτακτικές.
Η κυβέρνηση δεν μπορεί να κριθεί μόνο από το πόσα δισεκατομμύρια εισέπραξε.
Πρέπει να κριθεί από το τι παρέδωσε.
Σχεδόν 36 δισ. ευρώ δεν ήταν απλώς ένα ακόμη χρηματοδοτικό πρόγραμμα.
Ήταν μια ιστορική ευκαιρία που δεν θα επαναληφθεί εύκολα. Και όταν ο χρόνος
τελειώνει και σημαντικό μέρος του αρχικού σχεδιασμού δεν έγινε πράξη, τότε
δεν μιλάμε απλώς για καθυστερήσεις. Μιλάμε για πολιτική ευθύνη.
Η ώρα των υποσχέσεων τελείωσε. Τώρα μετράμε τι χτίστηκε, τι χάθηκε και τι θα
πληρώσουμε εμείς.
Τον τελικό λογαριασμό δεν θα τον παρουσιάσει απλώς η κυβέρνηση. Θα τον
κρίνει ο πολίτης!
