Κρίσιμη στροφή στη Μέση Ανατολή: Ο Τραμπ «κλειδώνει» εκεχειρία και Ορμούζ

Ιστορική διπλωματική συμφωνία υπό πίεση για Ιράν και Ορμούζ

Ο Αμερικανός πρόεδρος Ντόναλντ Τραμπ προανήγγειλε την επίτευξη προσυμφώνου για εκεχειρία και έναν οδικό χάρτη αποκλιμάκωσης με το Ιράν, ο οποίος περιλαμβάνει την άρση των περιορισμών στα Στενά του Ορμούζ και από τις δύο πλευρές. Παρά τη διπλωματική πρόοδο, το ρίσκο κατάρρευσης των συνομιλιών παραμένει υψηλό, κυρίως λόγω των εντάσεων και των μεθοδεύσεων που αποδίδονται στο Ισραήλ.

Η προοπτική συμφωνίας για σταδιακή επαναλειτουργία του Ορμούζ ενισχύθηκε μετά τη διεύρυνση της διπλωματικής πρωτοβουλίας με τη συμμετοχή Πακιστάν, Κατάρ, Αιγύπτου και Σαουδικής Αραβίας, που λειτουργούν ως αντίβαρο στις πιέσεις για συνέχιση των επιχειρήσεων. Σύμφωνα με τις πληροφορίες, τα βασικά σημεία ενός πλαισίου εκεχειρίας 60 ημερών και ένα σχέδιο αποκλιμάκωσης είχαν ήδη οριστικοποιηθεί από τις διαπραγματευτικές ομάδες, με τον Τραμπ να επιχειρεί να «κλειδώσει» τη συμφωνία περιορίζοντας τις πιθανότητες υπαναχώρησης της Τεχεράνης αλλά και εξωτερικών παρεμβάσεων.

Σε δηλώσεις του, ο Αμερικανός πρόεδρος ανέφερε ότι μια συμφωνία για τον τερματισμό της σύγκρουσης «έχει σε μεγάλο βαθμό διαμορφωθεί», έπειτα από επαφές με ηγέτες της περιοχής, μεταξύ των οποίων η Σαουδική Αραβία, τα ΗΑΕ, το Κατάρ, το Πακιστάν, η Τουρκία, η Αίγυπτος, η Ιορδανία και το Μπαχρέιν, καθώς και με τον Ισραηλινό πρωθυπουργό Μπενιαμίν Νετανιάχου. Το προτεινόμενο πλαίσιο προβλέπει παράταση της εκεχειρίας, επαναλειτουργία του Ορμούζ και έναρξη συνομιλιών για το ιρανικό πυρηνικό πρόγραμμα.

Τα Στενά του Ορμούζ, από όπου διέρχεται περίπου το 20% των παγκόσμιων ροών πετρελαίου και LNG, αποτελούν κρίσιμο γεωστρατηγικό σημείο, με την ένταση να έχει προκαλέσει αναταράξεις στις αγορές ενέργειας και ανησυχίες για ευρύτερη αποσταθεροποίηση. Η πιθανή συμφωνία εκτιμάται ότι θα μπορούσε να περιορίσει τις πληθωριστικές πιέσεις και να αποκαταστήσει την προβλεψιμότητα στις διεθνείς αγορές.

Παρά τις θετικές ενδείξεις, αναλυτές εκτιμούν ότι η συμφωνία ενδέχεται να μην αποδώσει πλήρως τους αρχικούς στόχους της Ουάσινγκτον, καθώς το Ιράν διατηρεί κρίσιμες θέσεις στο πυρηνικό του πρόγραμμα. Ωστόσο, η αποκλιμάκωση και η επαναλειτουργία του Ορμούζ συνιστούν σημαντικό βήμα σταθεροποίησης σε μια ιδιαίτερα εύθραυστη γεωπολιτική συγκυρία