Εκατοντάδες χιλιάδες πολίτες αντιμετωπίζουν καθημερινά τον εφιάλτη της απώλειας της περιουσίας τους. Το ιδιωτικό χρέος έχει μετατραπεί σε μια ανοιχτή πληγή για την ελληνική κοινωνία: κόκκινα δάνεια που συνεχώς πωλούνται, πλειστηριασμοί που επιταχύνονται, ενοίκια που αγγίζουν τα όρια του ανεκτού και μισθοί που δεν φτάνουν. Το αποτέλεσμα είναι ένα κοινωνικό αδιέξοδο που δεν απειλεί μόνο τις οικογένειες που δυσκολεύονται να τα βγάλουν πέρα αλλά απειλεί και τον ίδιο τον κοινωνικό ιστό, τη μεσαία τάξη, τη μικρή και μεσαία επιχείρηση, και τελικά την προοπτική μιας ανάπτυξης που να έχει νόημα για τους πολλούς.
Η στάση της Νέας Δημοκρατίας απέναντι σε αυτή την πραγματικότητα δεν αφήνει περιθώρια παρερμηνείας. Η κυβέρνηση έχει επιλέξει να στέκεται στο πλευρό των funds και των servicers. Χαρακτηριστικό παράδειγμα: η απροθυμία της να εφαρμόσει την απόφαση της Ολομέλειας του Αρείου Πάγου για τον εκτοκισμό των δόσεων του ν. 3869/2010. Ο υπουργός Οικονομικών μιλούσε για «χρυσή τομή» και «θολή» απόφαση, σαν να υπάρχει περιθώριο διαπραγμάτευσης ανάμεσα στη νομιμότητα και την παραβίασή της. Μόνο μετά τη διαρκή πίεση του ΠΑΣΟΚ η κυβέρνηση αναγκάστηκε να αποδεχθεί αυτό που ήταν από την αρχή αυτονόητο: οι δικαστικές αποφάσεις εφαρμόζονται. Και φυσικά προσπάθησε να παρουσιάσει την υποχώρησή της ως πρωτοβουλία της, αποκρύπτοντας ότι είχε απορρίψει επανειλημμένα τις αντίστοιχες τροπολογίες του ΠΑΣΟΚ.
Το βαθύτερο πρόβλημα όμως παραμένει: η κυβέρνηση δεν έχει καμία στρατηγική για το ιδιωτικό χρέος. Ο Πτωχευτικός νόμος 4738/2020 άφησε την πρώτη κατοικία εκτεθειμένη. Το πρόγραμμα «Ηρακλής ΙΙ» έδωσε προνόμια στους servicers που δεν δικαιολογούνται. Ο εξωδικαστικός μηχανισμός, έξι χρόνια μετά την εφαρμογή του, έχει αγγίξει ένα ελάχιστο κλάσμα των οφειλετών που χρειάζονται βοήθεια. Πλειστηριασμοί σε ρεκόρ επίπεδα, ρυθμίσεις που δεν αντέχουν στον χρόνο, και μια μεγάλης κλίμακας μεταβολή στη σύνθεση της ακίνητης περιουσίας της χώρας. Αυτός είναι ο απολογισμός.
Ο Νίκος Ανδρουλάκης και το ΠΑΣΟΚ έχουν κάνει σαφή επιλογή: το ιδιωτικό χρέος αποτελεί κεντρικό πυλώνα της κοινωνικής πολιτικής μιας προοδευτικής κυβέρνησης. Οι προτάσεις που φέρνουμε στο τραπέζι δεν είναι αόριστες δεσμεύσεις. Είναι συγκεκριμένες νομοθετικές πρωτοβουλίες:
1. Επαναφέρουμε την προστασία της κύριας κατοικίας, στα πρότυπα του νόμου του ΠΑΣΟΚ, του ν. 3869/2010, αλλά με σύγχρονα κριτήρια, δυνατότητα αποπληρωμής έως 35 έτη, μειωμένες δόσεις την πρώτη τριετία και κρατική συνεισφορά για ευάλωτες κοινωνικές ομάδες.
2. Επεκτείνουμε την προστασία και στην αγροτική γη, στην έκταση που είναι αναγκαία ώστε ο αγρότης να συνεχίσει την επαγγελματική του δραστηριότητα.
3. Κατοχυρώνουμε το δικαίωμα προαίρεσης του δανειολήπτη να αγοράσει ο ίδιος το δάνειό του πριν αυτό πωληθεί σε fund, σε τιμή αντίστοιχη με την τιμή μεταβίβασης.
4. Θεσπίζουμε τον περιορισμό της ευθύνης των εγγυητών, ανάλογα με το τίμημα μεταβίβασης του δανείου. Καταπολεμούμε με αυτόν τον τρόπο μια μεγάλη αδικία απέναντι στους εγγυητές.
5. Καθιστούμε υποχρεωτική τη συμμετοχή των πιστωτών στον εξωδικαστικό μηχανισμό. Αν ο πιστωτής αρνείται να συμμετάσχει, δεν θα μπορεί να προχωρά σε καταγγελία σύμβασης ή σε αναγκαστική εκτέλεση. Παράλληλα, θεσπίζουμε βιώσιμες και ρεαλιστικές ρυθμίσεις, με υποχρέωση πλήρους αιτιολόγησης των προτάσεων και δικαίωμα προσφυγής του δανειολήπτη σε ανεξάρτητη Επιτροπή Διευθέτησης Οφειλών.
6. Προχωρούμε σε δίκαιη λύση για τα δάνεια σε ελβετικό φράγκο, με μετακύλιση του μεγαλύτερου μέρους, δηλαδή των 2/3, της επιβάρυνσης από τη μεταβολή της ισοτιμίας στον πιστωτή.
7. Για τις οφειλές προς την εφορία και τα ασφαλιστικά ταμεία θεσπίζουμε ρύθμιση έως 120 δόσεις, με το 70% της οφειλής να ρυθμίζεται και το 30% να παραμένει άτοκο και να διαγράφεται, εφόσον τηρηθεί η ρύθμιση.
8. Θεσπίζουμε αυστηρό πλαίσιο κυρώσεων για καταχρηστικές συμπεριφορές των servicers, με πρόστιμα, αστικές κυρώσεις, περιορισμούς στην αναγκαστική εκτέλεση και απώλεια απαιτήσεων από τόκους υπερημερίας.
9. Εισάγουμε ουσιαστικά κίνητρα επιβράβευσης για τους συνεπείς δανειολήπτες, γιατί ένα δίκαιο σύστημα οφείλει να προστατεύει όχι μόνο τους αδύναμους, αλλά και όσους αγωνίζονται καθημερινά να παραμείνουν συνεπείς στις υποχρεώσεις τους.
10. Τροποποιούμε τον Κώδικα Πολιτικής Δικονομίας για την επαναφορά εργαλείων άμυνας του οφειλέτη στην αναγκαστική εκτέλεση.
Μπροστά μας βρίσκονται δύο δρόμοι. Ο ένας αφήνει τον πολίτη μόνο απέναντι σε funds και servicers, χωρίς προστασία, χωρίς κανόνες, χωρίς ελπίδα. Ο άλλος χτίζει ένα νέο πλαίσιο με όρια, με δικαιοσύνη, με σεβασμό στον άνθρωπο.
Το ιδιωτικό χρέος δεν είναι αριθμός σε ένα υπολογιστικό φύλλο. Είναι το σπίτι που φοβάται κάποιος μήπως χάσει. Είναι η επιχείρηση που παλεύει να επιβιώσει. Είναι η αξιοπρέπεια ενός ολόκληρου κοινωνικού στρώματος που έχει κουραστεί να χάνει. Αυτή η πραγματικότητα δεν αλλάζει με διαχειριστικές λύσεις και μισά μέτρα. Αλλάζει με πολιτική βούληση, με σχέδιο και με θάρρος να σταθείς στο πλευρό των πολλών. Αυτή είναι η επιλογή του ΠΑΣΟΚ.
Δημοσιεύθηκε στο Καρφί το Σάββατο 27 Ιουνίου 2026
