Το ΠΑΣΟΚ βρίσκεται σε κατάσταση εκλογικού συναγερμού για πιθανές πρόωρες κάλπες το φθινόπωρο (πιθανώς τον Οκτώβριο), παρά το γεγονός ότι ο πρωθυπουργός τις τοποθετεί χρονικά την άνοιξη του 2027.
Του Χρήστου Δ. Δρούζια
Η «διάταξη μάχης» της Χαριλάου Τρικούπη αφορά τον πολιτικό, οργανωτικό και επικοινωνιακό σχεδιασμό του κόμματος, που βασίζεται σε συγκεκριμένους πυλώνες.
Πρώτον, η «σκιώδης κυβέρνηση» του ΠΑΣΟΚ, η οποία οργανώθηκε με απόφαση του Νίκου Ανδρουλάκη, έχει ως κεντρική αποστολή τον συστηματικό έλεγχο, την αξιολόγηση και την αποδόμηση της κυβερνητικής πολιτικής ανά τομέα. Κάθε «τομεάρχης» ή ομάδα πολιτικής του ΠΑΣΟΚ αναλαμβάνει να παρακολουθεί συστηματικά έναν συγκεκριμένο υπουργό και το αντίστοιχο χαρτοφυλάκιο. Στόχος είναι να νιώθουν οι κυβερνητικοί αξιωματούχοι την πολιτική πίεση από τα «πράσινα» στελέχη.
Δεύτερον, η ηγεσία της Χαριλάου Τρικούπη εστιάζει τη στρατηγική της στην προσέγγιση δυσαρεστημένων κεντροαριστερών ψηφοφόρων, των λαϊκών στρωμάτων και της νέας γενιάς, επιχειρώντας να κεφαλαιοποιήσει τη δυσαρέσκεια κατά της κυβέρνησης. Πρόκειται για κοινωνικές ομάδες που αποτελούσαν παραδοσιακά τη βάση του κόμματος.
Η στρατηγική στοχεύει στα εξής:
– Τα νέα ζευγάρια και τους νέους επαγγελματίες με στοχευμένες προτάσεις για τη στέγαση, το δημόσιο πανεπιστήμιο, την εργασία και την καθημερινότητα. Χαρακτηριστική είναι η πρόσφατη εξαγγελία του Νίκου Ανδρουλάκη για δωρεάν μετακινήσεις των νέων έως 24 ετών στα μέσα μαζικής μεταφοράς.
– Την επαναπροσέγγιση των μισθωτών, των ελεύθερων επαγγελματιών και των συνταξιούχων, μέσα από προτάσεις για την αντιμετώπιση της ακρίβειας και την ενίσχυση του κοινωνικού κράτους.
– Τη διεκδίκηση και την ανάκτηση των κεντρώων ακροατηρίων, που στο παρελθόν είχαν στραφεί προς τη Νέα Δημοκρατία. Αυτό αποτελεί, επίσης, κεντρικό στρατηγικό στόχο του ΠΑΣΟΚ, καθώς θεωρείται το «κλειδί» για την ανάκαμψη των ποσοστών του και τη δημιουργία ενός ισχυρού προοδευτικού πόλου απέναντι στη Νέα Δημοκρατία. Το ΠΑΣΟΚ θα επιχειρήσει να προσεγγίσει ξανά το συγκεκριμένο κοινό μέσα από την προώθηση ενός σύγχρονου σοσιαλδημοκρατικού αφηγήματος που εστιάζει στην ενίσχυση του κοινωνικού κράτους και στη δημοκρατική λειτουργία των θεσμών, κάτι που αποτελεί την «αχίλλειο πτέρνα» της κυβέρνησης και προσωπικά του Κυριάκου Μητσοτάκη.
Ο τρίτος πυλώνας έχει να κάνει με το ειδικό σχέδιο της Χαριλάου Τρικούπη για την «ανακατάληψη της Αττικής», που αποτελεί το μεγαλύτερο εκλογικό «αγκάθι» για το ΠΑΣΟΚ, καθώς οι αναλύσεις των δημοσκοπήσεων δείχνουν διαχρονική δυστοκία στην καταγραφή υψηλών ποσοστών στα μεγάλα αστικά κέντρα σε σύγκριση με την περιφέρεια. Στόχος της Χαριλάου Τρικούπη είναι να ανατρέψει τους χαμηλούς δημοσκοπικούς δείκτες στο λεκανοπέδιο και να ενισχύσει την επιρροή του κόμματος έναντι της ΝΔ, της ΕΛΑΣ και άλλων κομμάτων.
Έπειτα από πρόσφατες ευρείες συσκέψεις υπό τον Νίκο Ανδρουλάκη, το κόμμα ενεργοποιεί το ειδικό σχέδιο δράσης «Σαρώνουμε την Αττική». Τα βασικά σημεία της στρατηγικής περιλαμβάνουν: Πρώτον, ισχυρά ψηφοδέλτια με την αναζήτηση αναγνωρίσιμων και δυνατών προσωπικοτήτων που μπορούν να προσελκύσουν ψηφοφόρους. Δεύτερον, κατάθεση προτάσεων με έμφαση σε καθημερινά προβλήματα των κατοίκων του λεκανοπεδίου (ακρίβεια, συγκοινωνίες, στέγαση). Τρίτον, στοχευμένες εκστρατείες μέσω της πραγματοποίησης ειδικών εξορμήσεων και τοπικών εκδηλώσεων σε δήμους της Αττικής.
Η μάχη του ΠΑΣΟΚ για την ανατροπή των συσχετισμών στη μεγαλύτερη περιφέρεια της χώρας, όπου κατοικεί και ψηφίζει περίπου ο μισός πληθυσμός της, βρίσκεται σε πλήρη εξέλιξη. Στις εξορμήσεις αυτές, το κόμμα προτάσσει τα καθημερινά προβλήματα των πολιτών, με έμφαση στα ζητήματα της οικονομίας και της αγοράς, εστιάζοντας παράλληλα σε κοινωνικές προτάσεις.
Το παραπάνω πλάνο βασίζεται σε μια ειδική ομάδα έμπειρων στελεχών που αναλαμβάνουν την οργανωτική ευθύνη και τον συντονισμό των εξορμήσεων και των δράσεων σε ολόκληρη την Αττική. Πρόκειται για τον Χρήστο Πρωτόπαπα, που αναλαμβάνει την Α’ Αθήνας, την Έφη Χαλάτση, η οποία θα είναι υπεύθυνη για τη Β’ Πειραιά, τον Κώστα Παπαδημητρίου, που χρεώθηκε τη Δυτική Αττική, τον Γιώργο Παπαβασιλείου, ο οποίος θα αναλάβει τον Βόρειο Τομέα, τον Ξένο Μανιατογιάννη, που επωμίζεται την ευθύνη για την Ανατολική Αττική, τον Γιάννη Μίχα, υπεύθυνο για τον Νότιο Τομέα, τον Θόδωρο Μαργαρίτη και τον Νίκο Μήλη, οι οποίοι θα συντονίζουν τις ενέργειες στη Δυτική Αθήνα και την Α’ Πειραιά αντίστοιχα.
Ο τέταρτος πυλώνας αφορά την κατάρτιση του μεγαλύτερου μέρους των ψηφοδελτίων. Το ΠΑΣΟΚ εντείνει τις προσπάθειες, με τη φιλοδοξία να έχει ολοκληρώσει έως τον Ιούλιο το 80% των υποψηφιοτήτων σε όλη τη χώρα, γεγονός που θα επιτρέψει στο κόμμα να βρίσκεται σε πλήρη ετοιμότητα ανεξάρτητα από το πότε θα προκηρυχθούν εκλογές.
Σύμφωνα με πληροφορίες, τέσσερα βασικά στελέχη του ΠΑΣΟΚ έχουν αναλάβει την ευθύνη της διαδικασίας συγκρότησης των ψηφοδελτίων. Ο Κώστας Σκανδαλίδης, ως επικεφαλής της διεύρυνσης, συντονίζει την ένταξη προσώπων που προέρχονται από άλλους πολιτικούς χώρους ή επιστρέφουν στην ενεργό δράση εντός του κόμματος. Παράλληλα, ο Πέτρος Λάμπρου, επικεφαλής της Επιτροπής Ψηφοδελτίων, εργάζεται στενά με τον γραμματέα του κόμματος Γιάννη Βαρδακαστάνη και τον συντονιστή δικτύων Κώστα Παπαδημητρίου.
Η παραπάνω ομάδα εργασίας πραγματοποιεί ένα διαρκές πολιτικό και κοινωνικό «σκανάρισμα» και αξιολογεί συστηματικά προφίλ υποψηφίων, με έμφαση στην περιφερειακή εκπροσώπηση και την ισορροπημένη σύνθεση των ψηφοδελτίων ανά εκλογική περιφέρεια. Παράλληλα, εστιάζει στην επαγγελματική και κοινωνική καταξίωση των ενδιαφερομένων, στο καθαρό πολιτικό τους μητρώο, καθώς και στη δυνατότητά τους να εκφράσουν τη διεύρυνση του κόμματος.
Ενεργό και προσωπικό ρόλο στη διαδικασία έχει και ο Νίκος Ανδρουλάκης, εστιάζοντας ιδιαίτερα σε κρίσιμες εκλογικές περιφέρειες όπου απαιτούνται λεπτοί χειρισμοί και ισχυρές υποψηφιότητες.
Σύμφωνα μάλιστα με πληροφορίες, ο πρόεδρος του ΠΑΣΟΚ πραγματοποιεί στοχευμένες επαφές και παρεμβάσεις για το κλείσιμο των τελικών θέσεων, επιδιώκοντας να διαμορφωθεί ένα ισχυρό μείγμα από την «παλιά φρουρά» στελεχών, νέα πρόσωπα με επιστημονική/επαγγελματική κατάρτιση, καθώς και με ανοίγματα στον ευρύτερο προοδευτικό χώρο.
Παράλληλα με την Επιτροπή Ψηφοδελτίων, λειτουργεί και η Επιτροπή Συμπαράταξης και Διεύρυνσης υπό τον Κώστα Σκανδαλίδη, που επιδιώκει να δώσει στη δημοσιότητα νέα ονόματα πριν από τα μπάνια του… λαού.
Ωστόσο, πρόσωπα που φέρονται να βρίσκονται στον προθάλαμο της επιστροφής στο κόμμα, όπως η Θεοδώρα Τζάκρη και η Νίνα Κασιμάτη, προκαλούν αντιδράσεις στο εσωτερικό του ΠΑΣΟΚ, με αρκετούς να διατυπώνουν ενστάσεις και να κατηγορούν την ηγεσία για τάσεις «συριζοποίησης» και για μια τακτική τύπου «μάζευε κι ας είν’ και ρώγες». Πολλά δε στελέχη εκφράζουν τον φόβο ότι η αθρόα υποδοχή προσώπων που στο παρελθόν είχαν επιτεθεί με σφοδρότητα στο ΠΑΣΟΚ αλλοιώνει την πολιτική ταυτότητα του κόμματος.
Εκτός από τις οργανωτικές εκκρεμότητες, το ΠΑΣΟΚ προχωρά σε εντατικοποίηση των πολιτικών του κινήσεων, αναπτύσσοντας μια διττή στρατηγική που στοχεύει ταυτόχρονα τη Νέα Δημοκρατία και τον ΣΥΡΙΖΑ. Επιδίωξη της Χαριλάου Τρικούπη είναι η ανατροπή των δημοσκοπικών τάσεων και η επανακατάκτηση του πολιτικού χώρου της Κεντροαριστεράς μέσω συγκεκριμένων θεσμικών προτάσεων και ενός ολοκληρωμένου κυβερνητικού αφηγήματος.
Η πολιτική επικοινωνία του ΠΑΣΟΚ συνεχίζει να επικεντρώνεται στην κριτική της κυβερνητικής πολιτικής και των επιλογών του Κυριάκου Μητσοτάκη, εστιάζοντας στα αδύναμα σημεία τους και προβάλλοντας εναλλακτικές λύσεις σε κρίσιμα ζητήματα που απασχολούν τους πολίτες.
Παράλληλα με την επίθεση προς τη ΝΔ, οι κινήσεις του Αλέξη Τσίπρα επιβάλλουν στο ΠΑΣΟΚ την ανάγκη δημιουργίας πολιτικών αναχωμάτων, προκειμένου να αναχαιτίσει τυχόν διαρροές ψηφοφόρων και να διατηρήσει τον ρόλο του κύριου προοδευτικού πόλου.
Την ίδια στιγμή που η ηγεσία επιχειρεί να βελτιώσει τη δημοσκοπική της εικόνα, οι συζητήσεις για τις μετεκλογικές συνεργασίες και την επόμενη μέρα απειλούν να οδηγήσουν το κόμμα σε νέα εσωστρέφεια και περαιτέρω φθορά.
Η δημόσια σύγκρουση Διαμαντοπούλου – Δούκα για τις συνεργασίες και την επόμενη μέρα προκάλεσε έντονη εσωκομματική αναταραχή, «νευρικό σοκ» και βαθιά δυσαρέσκεια στη Χαριλάου Τρικούπη, η οποία επέλεξε να τηρήσει μια στάση που υπενθυμίζει τον ρόλο του Πόντιου Πιλάτου, καθώς κράτησε ισορροπίες ανάμεσα στα δύο στελέχη.
Αρμόδιες πηγές από το ΠΑΣΟΚ τόνισαν ότι κάθε στέλεχος αναλαμβάνει την ευθύνη των δηλώσεών του. Η επίσημη θέση υπογραμμίζει πως, αντί δημόσιων αντιπαραθέσεων, η κοινωνία και ο δημοκρατικός κόσμος αναμένουν από τα κορυφαία στελέχη να προβάλλουν το πολιτικό σχέδιο που αποτελεί την εναλλακτική λύση έναντι της κυβέρνησης της Νέας Δημοκρατίας. Η στάση αυτή αποτυπώνει την προσπάθεια της ηγεσίας να μην τροφοδοτήσει περαιτέρω έναν νέο γύρο εσωστρέφειας που θα μπορούσε να πλήξει τη συνοχή του ΠΑΣΟΚ, την ώρα που επιχειρεί να βρει τον βηματισμό του και να ανακάμψει δημοσκοπικά.
Η ξαφνική ένταση «πάγωσε» και τους ψηφοφόρους του κόμματος, οι οποίοι με αναρτήσεις τους στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης εξέφρασαν την οργή τους για τον δήμαρχο Αθηναίων, τον οποίο χαρακτήρισαν ως μόνιμη πηγή εσωστρέφειας με συγκεκριμένη πολιτική ατζέντα προς την κατεύθυνση του ΣΥΡΙΖΑ. Χαρακτηριστική είναι η έμμεση στήριξη που παρείχε ο ΣΥΡΙΖΑ στον Δούκα, ζητώντας από τον εκπρόσωπο Τύπου του ΠΑΣΟΚ Κώστα Τσουκαλά να τοποθετηθεί επίσημα για τις δηλώσεις της κ. Διαμαντοπούλου.
Από την άλλη πλευρά, ο Μανώλης Χριστοδουλάκης τάχθηκε υπέρ της Άννας Διαμαντοπούλου, ιδιαίτερα σχετικά με τις θέσεις που εξέφρασε για την οικονομία. Μιλώντας στο Action 24, ο βουλευτής του ΠΑΣΟΚ απέρριψε κατηγορηματικά την εκδοχή ότι η πρώην υπουργός τάχθηκε υπέρ των κυβερνητικών επιλογών. Αντίθετα, διευκρίνισε πως η κ. Διαμαντοπούλου επιχείρησε να επισημάνει ότι η στρατηγική των υψηλών δημοσιονομικών πλεονασμάτων αποτελεί πολιτική που γίνεται αποδεκτή από τους διεθνείς θεσμούς και όχι από την ίδια. Σύμφωνα με τον ίδιο, οι προσωπικές σχέσεις μεταξύ των στελεχών δεν αποτελούν θέμα που πρέπει να απασχολεί το κόμμα. Η ουσία βρίσκεται στο να διατηρηθούν οι διαφωνίες εντός των εσωτερικών οργάνων, χωρίς να μετατρέπονται σε δημόσιο θέαμα που αποδυναμώνει την εικόνα του ΠΑΣΟΚ.
Τόσο ο βουλευτής Ανατολικής Αττικής όσο και άλλα στελέχη θεωρούν λανθασμένη τη συζήτηση για μετεκλογικές συνεργασίες αυτή τη στιγμή. Η θέση αυτή συνάδει με την απόφαση του συνεδρίου για αυτόνομη πορεία, ωστόσο η επανεμφάνιση του θέματος δημιουργεί προβληματισμό για τη στρατηγική του κόμματος.
Η εσωκομματική αντιπαράθεση έρχεται σε μια κρίσιμη χρονική στιγμή, όπου το ΠΑΣΟΚ προσπαθεί να ξεκολλήσει τη δημοσκοπική βελόνα και να παρουσιάσει ενιαίο μέτωπο απέναντι στην κυβέρνηση. Η ικανότητα της ηγεσίας να διαχειριστεί τις εσωτερικές εντάσεις θα κρίνει την πορεία του κόμματος τους επόμενους μήνες.
Δημοσιεύτηκε στην έντυπη έκδοση
