Η μεγάλη φθινοπωρινή μάχη του ΠΑΣΟΚ για τη δημοσκοπική ανάκαμψη

Το Κίνημα στην τελική ευθεία για τη μεγάλη νίκη

Για ένα φθινόπωρο ιδιαίτερα θερμό πολιτικά προετοιμάζονται στη Χαριλάου Τρικούπη, με τον Νίκο Ανδρουλάκη και το επιτελείο του να καταρτίζουν ένα καλά οργανωμένο σχέδιο, βασικός στόχος του οποίου είναι να αλλάξει το κλίμα που αποτυπώνεται στις δημοσκοπήσεις και να ενισχυθεί η θέση του ΠΑΣΟΚ στον πολιτικό ανταγωνισμό.

του Χρήστου Δ. Δρούζια

Το στοίχημα είναι διπλό: αφενός, μια πιο δυναμική και εξωστρεφής παρουσία στην κοινωνία και, αφετέρου, η ενίσχυση του πολιτικού και προγραμματικού αφηγήματος του κόμματος. Στη Χαριλάου Τρικούπη γνωρίζουν ότι η δημοσκοπική εικόνα δεν αλλάζει μόνο με επικοινωνιακές κινήσεις. Γι’ αυτό και ο σχεδιασμός περιλαμβάνει ένα πυκνό πρόγραμμα πολιτικών παρεμβάσεων, περιοδειών, εκδηλώσεων και κοινοβουλευτικών πρωτοβουλιών. Η στρατηγική του ΠΑΣΟΚ θα κινηθεί σε τέσσερις βασικές κατευθύνσεις.

Πρώτος στόχος είναι η εντατικοποίηση της αντιπολιτευτικής πίεσης προς την κυβέρνηση, με παράλληλη ανάδειξη συγκεκριμένων προτάσεων και μιας θετικής πολιτικής ατζέντας. Επιδίωξη του κόμματος είναι να μην εγκλωβιστεί στη λογική της καταγγελίας, αλλά να διαμορφώσει μια πιο πειστική εικόνα εναλλακτικής κυβερνητικής πρότασης, με έμφαση σε λύσεις για τα προβλήματα της καθημερινότητας.

Δεύτερος στόχος είναι η παρουσίαση ενός ολοκληρωμένου κυβερνητικού σχεδίου. Το ΠΑΣΟΚ θα επιχειρήσει να πείσει ότι διαθέτει συγκεκριμένο σχέδιο διακυβέρνησης, με προτάσεις που απαντούν στις ανάγκες της κοινωνίας, αλλά και με σαφή δημοσιονομική τεκμηρίωση.

Τρίτος στόχος είναι η επανασύνδεση με κοινωνικές ομάδες που αποτελούν τη μεγάλη πλειοψηφία του εκλογικού σώματος. Η προσπάθεια δεν θα περιοριστεί στην πολιτική εκπροσώπηση, αλλά θα συνοδευτεί από συγκεκριμένες προγραμματικές δεσμεύσεις για ζητήματα που βρίσκονται στην πρώτη γραμμή της κοινωνικής ατζέντας.

Τέταρτος στόχος είναι η πολιτική αξιοποίηση της κυβερνητικής φθοράς και των απωλειών που, σύμφωνα με τη Χαριλάου Τρικούπη, συσσωρεύονται έπειτα από επτά χρόνια διακυβέρνησης της Νέας Δημοκρατίας.

Στο κοινοβουλευτικό πεδίο, η κατεύθυνση που έχει δοθεί είναι σαφής: το ΠΑΣΟΚ θα επιχειρήσει να αυξήσει την πίεση προς την κυβέρνηση από την πρώτη κιόλας στιγμή της επανέναρξης των εργασιών της Βουλής.

Στο επίκεντρο αναμένεται να βρεθούν ζητήματα που αγγίζουν άμεσα την καθημερινότητα των πολιτών. Στόχος είναι, σε κάθε επιμέρους πεδίο πολιτικής, να αναδεικνύονται οι διαφορές ανάμεσα στις προτάσεις του ΠΑΣΟΚ και τις κυβερνητικές επιλογές.
Το ζητούμενο είναι διπλό: αφενός, να αποκατασταθεί η εμπιστοσύνη των πολιτών στην πολιτική και, αφετέρου, να ενισχυθεί η εικόνα του ΠΑΣΟΚ ως δύναμης με κυβερνητική προοπτική.

Η στόχευση αυτή συνδέεται άμεσα με το ευρύτερο εγχείρημα της ηγεσίας για τη συγκρότηση ενός διακριτού προοδευτικού πόλου, ο οποίος θα μπορεί να απευθυνθεί σε πολίτες που αναζητούν διαφορετική πολιτική κατεύθυνση.

Ο Σεπτέμβριος αναμένεται να αποτελέσει το πρώτο ουσιαστικό τεστ για τη νέα προσπάθεια πολιτικής αντεπίθεσης.
Η αρχή γίνεται από την Κρήτη και την επέτειο της 3ης Σεπτέμβρη, μιας ημερομηνίας με ιδιαίτερο συμβολισμό για την παράταξη. Η φετινή εκδήλωση αναμένεται να αποτελέσει το πολιτικό εφαλτήριο της νέας περιόδου, με τον Νίκο Ανδρουλάκη να επιχειρεί να δώσει σαφές στίγμα για τις προτεραιότητες του κόμματος και να περιγράψει τον δρόμο που θα ακολουθήσει το ΠΑΣΟΚ το επόμενο διάστημα. Επιθυμία της ηγεσίας είναι να ξεφύγει η εκδήλωση από τον στενό επετειακό χαρακτήρα και να λειτουργήσει ως αφετηρία μιας ευρύτερης πολιτικής αντεπίθεσης.

Αμέσως μετά, το βάρος μεταφέρεται στη Βόρεια Ελλάδα. Ενόψει της επίσκεψης του Νίκου Ανδρουλάκη στη ΔΕΘ, από τις 7 έως τις 12 Σεπτεμβρίου προγραμματίζεται η ανάπτυξη κλιμακίων σε Μακεδονία και Θράκη, με στόχο την ενίσχυση της κομματικής παρουσίας και, κυρίως, την άμεση επαφή με κοινωνικές και επαγγελματικές ομάδες. Στο επίκεντρο θα βρεθούν ζητήματα όπως η ακρίβεια, το στεγαστικό, οι συντάξεις, η φορολογία, η αγορά εργασίας και τα προβλήματα των μικρομεσαίων επιχειρήσεων.

Η ΔΕΘ θα αποτελέσει το κρίσιμο σημείο όπου όλες αυτές οι επιμέρους δράσεις θα πρέπει να αποκτήσουν ενιαία πολιτική κατεύθυνση. Η παρουσία του Νίκου Ανδρουλάκη στη Θεσσαλονίκη αντιμετωπίζεται από την ηγετική ομάδα ως σημαντική ευκαιρία για την παρουσίαση ενός ολοκληρωμένου και οραματικού κυβερνητικού σχεδίου, το οποίο θα απαντά στις κοινωνικές ανάγκες και ταυτόχρονα θα πείθει για τη δημοσιονομική του αξιοπιστία.

Εδώ βρίσκεται και μια από τις μεγαλύτερες προκλήσεις για τον πρόεδρο του ΠΑΣΟΚ: να παρουσιάσει ένα κυβερνητικό πρόγραμμα κατανοητό και πειστικό στην κοινωνία, χωρίς να καταφύγει σε παροχές που μπορούν εύκολα να χαρακτηριστούν ανεφάρμοστες ή υπερβολικές. Με άλλα λόγια, καλείται να αποδείξει ότι πίσω από τις εξαγγελίες υπάρχει συγκεκριμένο και ρεαλιστικό σχέδιο, με σαφές δημοσιονομικό αποτύπωμα και δυνατότητα υλοποίησης. Στο επίκεντρο της ομιλίας του θα βρεθούν τρεις βασικές θεματικές: η ακρίβεια, τα εισοδήματα και τα ζητήματα διαφάνειας και θεσμών.

Παράλληλα, η στρατηγική του προέδρου του ΠΑΣΟΚ φαίνεται πως θα κινηθεί σε δύο μέτωπα. Από τη μία, η αντιπαράθεση με την κυβέρνηση και τον Κυριάκο Μητσοτάκη και, από την άλλη, η ανάδειξη των διαφορών του ΠΑΣΟΚ από τον Αλέξη Τσίπρα και τις πρωτοβουλίες του στον χώρο της Κεντροαριστεράς.

Ο Νίκος Ανδρουλάκης θα επιχειρήσει, επομένως, στη Θεσσαλονίκη να αντιπαραθέσει στο γενικό αίτημα για πολιτική αλλαγή μια συγκεκριμένη πρόταση για το περιεχόμενό της: ένα πρόγραμμα με έμφαση στην καθημερινότητα, την οικονομική ασφάλεια, την κοινωνική δικαιοσύνη και τη θεσμική λειτουργία του κράτους.

Με αυτόν τον τρόπο, ο πρόεδρος του ΠΑΣΟΚ θα θελήσει να κερδίσει τους κεντροαριστερούς ψηφοφόρους, στα αυτιά των οποίων ηχεί ευχάριστα η πρόταση της ΕΛΑΣ του Αλέξη Τσίπρα για ένα «νέο κοινωνικό συµβόλαιο», µε σύνθηµα «από την κοινωνία, µε την κοινωνία, για την κοινωνία».

Με αυτά τα δεδομένα, η 3η Σεπτεμβρίου και η ΔΕΘ αποκτούν ιδιαίτερη πολιτική σημασία. Στη Χαριλάου Τρικούπη επιδιώκουν οι δύο σταθμοί να λειτουργήσουν συμπληρωματικά: η πρώτη να σηματοδοτήσει την πολιτική επανεκκίνηση και η δεύτερη να της δώσει περιεχόμενο, συγκεκριμένες προτάσεις και κυβερνητικό ορίζοντα.

Ωστόσο, το πραγματικά δύσκολο τεστ θα αρχίσει μετά την ολοκλήρωση των περιοδειών και των πολιτικών εκδηλώσεων. Οι φθινοπωρινές δημοσκοπήσεις θα αποτελέσουν τον πρώτο μετρήσιμο δείκτη για το κατά πόσον η νέα στρατηγική αποδίδει. Μια αισθητή βελτίωση της εικόνας του κόμματος θα ενίσχυε την προσπάθεια της ηγεσίας και θα μπορούσε να δημιουργήσει νέα πολιτική δυναμική. Στον αντίποδα, μια παρατεταμένη στασιμότητα ή μια χαμηλή επίδοση θα μπορούσε να αναζωπυρώσει τις εσωκομματικές συζητήσεις και να επαναφέρει στο προσκήνιο τις διαφορετικές απόψεις για την πολιτική κατεύθυνση του κόμματος.

Παρότι, επί του παρόντος, δεν τίθεται ζήτημα αμφισβήτησης της ηγεσίας πριν από τις εκλογές, η διατήρηση του προβαδίσματος της Ελληνικής Αριστερής Συμπαράταξης στον προοδευτικό χώρο θα μπορούσε να ανοίξει εκ νέου τη συζήτηση για αναπροσαρμογή της πολιτικής στρατηγικής και της εκλογικής τακτικής του ΠΑΣΟΚ, με στόχο την ανατροπή της σημερινής εικόνας.

Παράλληλα, στο ΠΑΣΟΚ συνεχίζονται με εντατικούς ρυθμούς οι συζητήσεις για τη στελέχωση των ψηφοδελτίων ενόψει των εκλογών. Στο επίκεντρο βρίσκεται η αναζήτηση προσώπων με κοινωνική παρουσία, πολιτική διαδρομή και αναφορά στις τοπικές κοινωνίες, που θα σηματοδοτούν την ανανέωση και τη διεύρυνση της παράταξης.

Την ίδια ώρα, σε εξέλιξη βρίσκονται επαφές και για πιθανές προσχωρήσεις στο κόμμα. Οι σχετικές συζητήσεις αφορούν πρόσωπα από διαφορετικούς πολιτικούς και κοινωνικούς χώρους, γεγονός που, σύμφωνα με κομματικές πηγές, εντάσσεται στη στρατηγική διεύρυνσης της απήχησης του ΠΑΣΟΚ και ενίσχυσης της παρουσίας του σε ολόκληρη τη χώρα.

Στο επίκεντρο των διεργασιών βρίσκονται, μεταξύ άλλων, ο ναύαρχος ε.α. Ευάγγελος Αποστολάκης, η Ολυμπία Τελιγιορίδου και ο Λευτέρης Αβραμάκης. Σύμφωνα με τις μέχρι τώρα πληροφορίες, ο κ. Αποστολάκης προορίζεται για υποψήφιος στην Α’ Πειραιά, η κ. Τελιγιορίδου για την Καστοριά και ο κ. Αβραμάκης για τις Σέρρες.

Ξεχωριστό κεφάλαιο στον σχεδιασμό του ΠΑΣΟΚ αποτελεί η διεύρυνση της κοινοβουλευτικής του ομάδας, με το βλέμμα στραμμένο σε ανεξάρτητους βουλευτές. Στα ονόματα που φέρονται να έχουν απασχολήσει τις σχετικές συζητήσεις περιλαμβάνονται η Μυρτώ Κοροβέση, η Γιώτα Πούλου και ο Αλέξανδρος Αυλωνίτης.

Ωστόσο, το θέμα δεν είναι απλώς αριθμητικό. Κάθε προσθήκη στη Βουλή μπορεί να ενισχύει τους συσχετισμούς, αλλά ταυτόχρονα δοκιμάζει και τα πολιτικά όρια μιας παράταξης. Και εδώ αρχίζουν τα δύσκολα.

Χαρακτηριστικές είναι οι περιπτώσεις της Νίνας Κασιμάτη και της Θεοδώρας Τζάκρη. Η πιθανότητα ένταξής τους στο ΠΑΣΟΚ φέρεται να προκαλεί μεγάλες αντιδράσεις σε μέρος του στελεχιακού δυναμικού και της κομματικής βάσης, με βασικό επιχείρημα τη στάση τους κατά την περίοδο των μνημονίων.

Το ερώτημα, επομένως, δεν είναι μόνο πόσες έδρες μπορεί να κερδίσει το ΠΑΣΟΚ από μια τέτοια διεύρυνση, αλλά και ποιο πολιτικό τίμημα είναι διατεθειμένο να καταβάλει.

Γιατί η ενίσχυση της κοινοβουλευτικής ομάδας είναι προφανώς επιθυμητή. Όμως, όταν η αριθμητική των εδρών αρχίζει να συγκρούεται με τη μνήμη, την πολιτική συνέπεια και την ταυτότητα ενός κόμματος, τότε οι «μεταγραφές» παύουν να είναι απλώς μεταγραφές. Γίνονται τεστ πολιτικής αξιοπιστίας.

Δημοσιεύθηκε στο Καρφί το Σάββατο 22 Αυγούστου 2026