Υπάρχει κάτι βαθιά προβληματικό στον τρόπο με τον οποίο η κυβέρνηση αντιμετωπίζει την ακρίβεια: θυμάται τον πολίτη όταν έχει ήδη φτάσει ο λογαριασμός. Το βλέπουμε σήμερα στα καύσιμα. Το βλέπουμε στο πετρέλαιο θέρμανσης. Το βλέπουμε στην αγορά. Και το βλέπουμε, με διαφορετικό τρόπο αλλά με την ίδια λογική στην αγορά των κόκκινων δανείων και στη σχέση των πολιτών με τους servicers.
Η κυβέρνηση ανακοινώνει μέτρα όταν η πίεση έχει ήδη γίνει ασφυκτική και στη συνέχεια τα παρουσιάζει ως απόδειξη κοινωνικής ευαισθησίας. Όμως, η οικονομική πολιτική δεν κρίνεται από το πόσο γρήγορα σβήνεις τη φωτιά. Κρίνεται και από το αν είχες σχέδιο για να μην πάρει φωτιά το σπίτι.
Σήμερα το πετρέλαιο κίνησης βρίσκεται πάνω από τα 2,20 ευρώ το λίτρο. Και μάλιστα ενόψει του χειμώνα, με τις οικογένειες να περιμένουν να μάθουν πόσο θα τους κοστίσει η θέρμανση. Η κυβέρνηση μιλά για παρέμβαση ώστε η τιμή να διαμορφωθεί κάτω από τα 1,75 ευρώ.
Ας σταματήσουμε, όμως, να βαφτίζουμε το «λιγότερο κακό» επιτυχία. Το ζητούμενο δεν είναι αν η τιμή θα είναι λίγο χαμηλότερη από ένα νέο υψηλό. Το ζητούμενο είναι πόσο θα πληρώσει τελικά το νοικοκυριό και ποιος θα αναλάβει το κόστος.
Γιατί υπάρχει ένα ερώτημα που παραμένει αναπάντητο: τι ακριβώς συμβαίνει με τα φορολογικά έσοδα του Δημοσίου όταν ανεβαίνουν οι τιμές των καυσίμων;
Όταν η τιμή στην αντλία αυξάνεται, αυξάνεται και ο ΦΠΑ που εισπράττει το κράτος. Άρα, η ακρίβεια δεν είναι μόνο μια επιβάρυνση για τον πολίτη. Σε ένα μέρος της, μετατρέπεται και σε πρόσθετο δημόσιο έσοδο.
Αυτό απαιτεί καθαρές απαντήσεις. Όχι επικοινωνιακά πυροτεχνήματα. Πόσα επιπλέον έσοδα έχει εισπράξει το Δημόσιο από τον ΦΠΑ των αυξημένων τιμών στα καύσιμα; Πόσα επιστρέφονται στα νοικοκυριά; Και κυρίως: γιατί η κυβέρνηση επιλέγει να επιδοτεί εκ των υστέρων την ακρίβεια αντί να παρεμβαίνει στην πηγή της;
Η διαφορά δεν είναι τεχνική. Είναι βαθιά πολιτική. Γιατί μια κυβέρνηση μπορεί να επιλέξει να μειώσει προσωρινά τη φορολογική επιβάρυνση στα καύσιμα και να ελέγξει αν η μείωση περνά στην τελική τιμή. Μπορεί να επιλέξει στοχευμένη στήριξη εκεί που υπάρχει πραγματική ανάγκη. Μπορεί να φορολογήσει έκτακτα υπερκέρδη όταν οι συνθήκες το επιβάλουν.
Μπορεί, επίσης, να κάνει αυτό που δεν έχει κάνει επαρκώς μέχρι σήμερα: να εξηγήσει στους πολίτες ποιο είναι το συνολικό της σχέδιο. Γιατί το πρόβλημα δεν είναι μόνο η τιμή του πετρελαίου. Είναι η αλυσίδα που ξεκινά από το πετρέλαιο και καταλήγει στο οικογενειακό εισόδημα.
Μέλος Γραμματείας Τομέα Αθλητισμού
