Πολλοί αναρωτιούνται (καλοπροαίρετα ή και κακοπροαίρετα) σε ποιο σημείο του φάσματος Δεξιά/Κέντρο/Αριστερά βρίσκεται και κινείται το ΠΑΣΟΚ. Η απάντηση είναι εύκολη. Το ΠΑΣΟΚ, ως μήτρα της Σοσιαλιστικής Δημοκρατικής Αριστεράς, αποτελεί το μοναδικό αξιόπιστο πολιτικό υποκείμενο που υπηρετεί τις βασικές αρχές και αξίες της ιστορικής Αριστεράς και του γνήσιου σοσιαλισμού.
Κι αυτό διότι το ΠΑΣΟΚ πιστεύει και σχεδιάζει:
– Το κράτος των ανοικτών θυρών για κάθε πολίτη.
– Το ξερίζωμα της νοοτροπίας και των θυλάκων που συντηρούν επί χρόνια το βαθύ κράτος (ή και το παρακράτος).
– Την εξυγίανση (κι όχι το «καπέλωμα») των αρμών της εξουσίας.
– Τον εκσυγχρονισμό των θεσμών προκειμένου να λειτουργούν υπέρ της κοινωνίας.
– Τον εκδημοκρατισμό της αστυνομίας, τον εξανθρωπισμό των καταστημάτων κράτησης και όλων των δομών εγκλεισμού.
– Την αναβάθμιση του κοινοβουλευτικού ελέγχου της κυβέρνησης και τη θέσπιση κανόνων εσωτερικού ελέγχου δεοντολογίας για όλα τα κόμματα.
– Τη νομοθέτηση περισσότερων διαδικασιών εποπτείας για τη διαύγεια/διαφάνεια των δημοσίων υπηρεσιών και τη λογοδοσία όλων των δημοσίων λειτουργών.
– Την προστασία των δικαιωμάτων όλων των πολιτών/ανθρώπων που ζουν στη χώρα και την ενίσχυση των μέτρων κατά της ανισότητας.
– Τον σεβασμό στην αντίθετη άποψη των κομμάτων, των ΜΜΕ, των διανοουμένων χωρίς εχθροπάθειες και φανατισμούς.
– Τη μη διαπλοκή με τους ολιγάρχες και τη μη ανοχή στα παιχνίδια των ελίτ κατά του δημοσίου συμφέροντος.
– Την ενθάρρυνση κάθε πρωτοβουλίας/πρωτοπορίας στον χώρο των γραμμάτων, των τεχνών, του πολιτισμού.
– Την παροχή πολλών δυνατοτήτων συνεχούς εκπαίδευσης/μετεκπαίδευσης όλων των νέων που το επιθυμούν στα δημόσια πανεπιστήμια.
– Την ελεύθερη πρόσβαση στις δομές υγείας, κοινωνικής πρόνοιας, κοινωνικής προστασίας.
– Την ακώλυτη προσφυγή στη Δικαιοσύνη.
Αυτά είναι τα κυριότερα προτάγματα της Σοσιαλιστικής Δημοκρατικής Αριστεράς κι αυτά μόνον το ΠΑΣΟΚ έχει τη λαϊκή συναίνεση (και όχι την εύνοια των σπονσόρων) για να τα πετύχει.
Ένα ΠΑΣΟΚ που δεν ετεροπροσδιορίζεται από αντίπαλα κομματικά μορφώματα και δεν αυτοεγκλωβίζεται στις εσωτερικές διαφωνίες, δεν χρειάζεται ψευτοσυμμάχους ή εξουσιομανείς ιδεοληπτικούς για να εφαρμόσει το πρόγραμμά του και να δικαιώσει την ιστορία του.
Απλώς κάποιος, κάπως να κηρύξει την έναρξη του αγώνα και την οριστική απόταξη των ριψάσπιδων και των πεμπτοφαλαγγιτών.
ΥΓ.: Θυμίζω ότι:
– Τα κέντρα εξουσίας είναι συνήθως ανώνυμα και υπερεθνικά.
– Οι εξουσιαστές δεν ενδιαφέρονται να προωθήσουν κάποιο κοινωνικό μοντέλο δικαιωμάτων, ισότητας, δικαιοσύνης ή αλληλεγγύης.
– Η παγκοσμιοποίηση των αγορών και οι νέες τεχνολογίες των δικτύων έχουν διαμορφώσει ένα νέο πολιτικό τοπίο, όπου ο έλεγχος και η διαφάνεια έχουν έλλειμμα.
– Τα mega συστήματα ανατρέπουν εθνικά έθιμα, νόμους και παραδόσεις, επιβάλλοντας την απρόσκοπτη διέλευση κεφαλαίων και υπηρεσιών.
– Το εθνικό δημόσιο δίκαιο (εγγυητής της δημοκρατίας) μετατρέπεται σε ιδιωτικό εμπορικό δίκαιο παγκόσμιας ισχύος (με ταυτόχρονη εμπορευματοποίηση των κοινωνικών σχέσεων).
– Η κοινωνική συνοχή στα εθνικά κράτη υπονομεύεται.
– Η κοινωνία των πολιτών χάνει τη δυνατότητα ουσιαστικής παρέμβασης.
– Η γραφειοκρατία και οι τεχνοκράτες του «οικονομικά ορθού» αναπτύσσουν μηχανισμούς εξωθεσμικούς, οι οποίοι στο όνομα μιας αναπτυξιακής «σχεδιομανίας» της μέγιστης αποδοτικότητας υπερβαίνουν τα όρια της δημοκρατικής διαχείρισης/διακυβέρνησης (νέα γεωγραφία της παγκόσμιας εξουσίας).
– Το κράτος-δίκτυο των υπερεθνικών οργανισμών/μηχανισμών διαχειρίζεται τα παγκόσμια πράγματα εκτός ελέγχου.
– Το εθνικό κράτος δεν διαμορφώνει πλέον το δίκαιο, ούτε ασκεί αυτόνομη πολιτική σε θέματα ιδιαίτερης σημασίας.
Θυμίζω επίσης ότι το ΠΑΣΟΚ στοχεύει:
– Στον εκδημοκρατισμό της οικονομίας, των τεχνολογιών και των πληροφοριών, δηλαδή στον εκδημοκρατισμό της παγκοσμιοποίησης (με όρους οικουμενικότητας των ανθρωπίνων δικαιωμάτων).
– Στη μη ρευστοποίηση της ιστορίας και των δημοκρατικών θεσμών της κάθε χώρας.
– Στην κατοχύρωση της εθνικής κυριαρχίας και των δικαίων των λαών.
– Στη δημοκρατική διαχείριση των κοινών κινδύνων (οικολογικές απειλές).
– Στην εξάλειψη των όρων κοινωνικού αποκλεισμού ανθρώπων και ομάδων (για λόγους φυλετικούς, θρησκευτικούς, φύλου κ.λπ.).
– Στην ενίσχυση των δράσεων των κοινωνικών συλλογικοτήτων και της κοινωνίας των πολιτών.
– Στην υπεράσπιση του κοινού αγαθού όλης της ανθρωπότητας (ευημερία).
– Στην αντιστροφή της πορείας της οικονομοποίησης της δημοκρατίας με στόχο τον εκδημοκρατισμό των οικονομικών λειτουργιών/συναλλαγών της παγκοσμιοποίησης.
– Στην αποκατάσταση του τρίπτυχου «δημοκρατία-δικαιώματα-κράτος δικαίου».
– Στην υπεροχή του κοινωνικού δικαίου της πρόληψης απέναντι στο ποινικό δίκαιο της καταστολής.
– Στην επαναφορά της ουσιαστικής παρέμβασης του κοινοβουλίου στη χάραξη πολιτικής.
– Στην προτεραιότητα της Ευρώπης των δικαιωμάτων και του πολιτισμού έναντι της Ευρώπης των εμπόρων και των επιχειρήσεων.
Αν αυτές οι απόψεις εντάσσονται στην αριστερή προοπτική της χώρας, τότε αναρωτιέμαι ποιο άλλο κόμμα εκτός από το ΠΑΣΟΚ μπορεί να τις κάνει πράξη.
Γιάννης Πανούσης, ομότιμος καθηγητής Εγκληματολογίας, πρώην υπουργός
Δημοσιεύθηκε στο Καρφί το Σάββατο 18.7.2026
