Η αρετή δύσκολα κατακτιέται
ελάχιστοι τη γνωρίζουν
Παναγιώτης Καραβασίλης, «Νυχτερινά μηνύματα και στιχοδωρήματα»
Τελικά, στην Ελλάδα οι κατηγορίες πολιτών (και πολιτικών) είναι μόνο δύο: οι πονηροί και οι αφελείς. Η τρίτη κατηγορία των συνετών, έντιμων και ανιδιοτελών όσο πάει και συρρικνώνεται, ιδίως στον κομματικό ανταγωνισμό. Εξηγούμαι: Είναι λίγο πολύ γνωστή η διαφωνία της πλειονότητας των συμπατριωτών μας για το περιεχόμενο (και την αξία;) της δημοκρατίας (από λαϊκή μέχρι αναρχική).
Είναι παγκοίνως γνωστό ότι ή έννοια και οι πρακτικές της Αριστεράς έχουν προκαλέσει μεγάλη αμφισβήτηση στους ίδιους τους αριστερούς πολίτες (με αποτέλεσμα να εκπροσωπούνται από 5-6 κόμματα).
Είναι ιδιαίτερα γνωστή η «αλλεργία» των Ελλήνων απέναντι στη διακυβέρνηση της χώρας για μεγάλο χρονικό διάστημα από τους ίδιους ανθρώπους (ακόμα κι όταν αλλάζουν κομματική ετικέτα).
Παρ’ όλα αυτά, όμως, η εσωτερική κατάσταση των κομμάτων, πέραν της συνταγματικής θεμελίωσης, συνιστά από μόνη της conditio sine qua non για την εύρυθμη λειτουργία της πολιτικής δημοκρατίας και του κοινοβουλευτισμού.
Είναι συνεπώς απορίας άξιον πώς στην πατρίδα της δημοκρατίας (όπως συνομολογούν όλα τα κόμματα) δημιουργούνται «μορφώματα» (συνονθυλεύματα-μαϊμού) χωρίς δομή, χωρίς δίκτυα, χωρίς συνέδρια, χωρίς αντίθετες φωνές.
«Κόμματα φωτογραφίας χαμογελαστών προσώπων, συνεντεύξεων-μονολόγων, κόμματα προσωποπαγή και μονοκέφαλα, δίχως νομιμοποίηση από κάποια βάση μελών».
Κι όμως, αυτά «τα φυτεύματα» εμφανίζονται δημοσκοπικά σε υψηλές θέσεις, στέλνουν εκπροσώπους τους στα ΜΜΕ, βγάζουν ανακοινώσεις επί παντός επιστητού, διεκδικούν έδρανα στη Βουλή για να σώσουν τον ελληνικό λαό.
Επικαλούνται συνεχώς τη δημοκρατία, δίχως να τηρούν καμία δημοκρατική διαδικασία, και ξεγελούν σκοπίμως όλους τους αφελείς (;) παρατρεχάμενους.
Σε διεθνές επίπεδο, πολλοί φοβούνται την ενδεχόμενη αρνητική επίδραση της τεχνητής νοημοσύνης στο πολιτικό γίγνεσθαι.
Σε εθνικό επίπεδο, μάλλον χρειάζεται επανασύνδεση της φυσικής νοημοσύνης με την κοινή λογική και τις αρχές της δημοκρατίας.
Προφανώς, υπάρχει πολιτικό πρόβλημα για το ποιος θα κερδίσει στις επόμενες εκλογές και το πώς θα απαλλαγούμε από αυτήν την κακή και διεφθαρμένη διακυβέρνηση. Όμως, έτσι που πάμε, όποιος κι αν κερδίσει στα ποσοστά, η χώρα θα βυθίζεται όλο και περισσότερο σε μια απολίτικη εξουσίαση μέσω φυτευτών αρχηγών και προσωπικών μορφωμάτων, τα οποία θα καθοδηγούν με χορηγίες και δημοσκοπήσεις ανώνυμοι εξωγενείς παράγοντες (προς ίδιον όφελος).
Το κρίσιμο ερώτημα είναι, αν οι πονηρούληδες πολιτευτές στήνουν τέτοιο παιχνίδι, πόσο αφελείς είναι εκείνοι που όχι μόνο σκέφτονται να τους ψηφίσουν, αλλά τους υποστηρίζουν με μεγάλο φανατισμό (διακηρύσσοντας ταυτόχρονα την πίστη τους στη δημοκρατία).
Επειδή η προεκλογική περίοδος, όπως και οι ίδιες οι εκλογές, συγκροτούν τον πυρήνα της συμμετοχικής δημοκρατίας και της ευθύνης των πολιτών για τη δημοκρατική πορεία της χώρας, καλό θα ήταν όσοι πολίτες είναι (και δεν δηλώνουν απλώς) δημοκράτες να αναστοχαστούν τους κινδύνους δημιουργίας μιας δημοκρατίας (sic) χωρίς διαφάνεια και έλεγχο.
Μ’ αυτά και μ’ αυτά, το ΠΑΣΟΚ πρέπει να σκληρύνει τη στάση του erga omnes σε ζητήματα διαύγειας και λογοδοσίας. Δεν είναι κατηγορούμενος, είναι κατήγορος…
ΥΓ1.: Όσοι έχουν κυβερνήσει δεν έχουν ηθική και δημοκρατική υποχρέωση να απολογηθούν για τις αντιδημοκρατικές τους ενέργειες (π.χ. μπουζουξίδικο πραξικόπημα);
Οι θέλοντες ή θέλουσες να (μας) κυβερνήσουν πιστεύουν ότι έχουν βρει τη μαγική συνταγή στις χαρτορίχτρες και στους οιωνοσκόπους;
ΥΓ2.: Όσοι εκ του πονηρού θυμήθηκαν τώρα τον διάλογο των αριστεροπροοδευτικών κομμάτων πρώτα οφείλουν να μας πείσουν ότι τα μορφώματά τους είναι αριστερά (και κυρίως μη διαπλεκόμενα) και στη συνέχεια να δηλώσουν ότι αρχηγός της ενότητας δεν θα είναι σώνει και καλά ο αυτοχρισθείς, αυτόκλητος «ηγέτης τους».
Τολμάνε να γράψουν κάτι τέτοιο;
Γιάννης Πανούσης, ομότιμος καθηγητής Εγκληματολογίας, πρώην υπουργός
Δημοσιεύθηκε στο Καρφί το Σάββατο 26.09.2026