Γιάννης Πανούσης: Η δυστοπική τέχνη του κυβερνάν (και του αντικυβερνάν;)

Το οιονεί αστυνομικό ή εισαγγελικό κράτος δεν συνάδει με οποιοδήποτε μοντέλο σύγχρονης και ώριμης δημοκρατίας

Η δύναμη της αυταπάτης υπερδιπλασιάζεται όταν βρίσκεται σε αγαστή σύμπνοια με απατηλές εικασίες
Ν.Γ. Μουρτζούχος, «Οδοιπορικό ιδεών – γνωμικός λόγος ΙΔ’»

Όταν η κυβέρνηση παραβιάζει τον νόμο και ο νόμος υπονομεύει το δίκαιο, τότε έχουμε μια καταχρηστική αντίληψη και πρακτική της εξουσίας, η οποία δεν μπορεί να δικαιολογηθεί από κάποιο επιχείρημα της «raison d’état». Το οιονεί αστυνομικό ή εισαγγελικό κράτος δεν συνάδει με οποιοδήποτε μοντέλο σύγχρονης και ώριμης δημοκρατίας.
Πέραν τούτων, μια παρόμοια κατάσταση συχνά καταλήγει από την πλευρά των κυβερνώντων στη διάπραξη κρατικών ή και πολιτικών εγκλημάτων κι από την πλευρά των κυβερνώμενων σε τυφλές εκρήξεις βίας (στο όνομα του δικαιώματος αντίστασης;).

Το «βαθύ κράτος», όπως το εννοεί ο κάθε πολιτικός φορέας, συνδέεται πάντοτε άρρηκτα με τη διαφθορά και τη διαπλοκή, την παρανομία και τις συγκαλύψεις της.
Από την άλλη, εάν κι εφόσον μια κυβέρνηση πορεύεται με αυτόν τον άνομο και διαβρωτικό για τους θεσμούς τρόπο, αυτή η διαπίστωση δεν νομιμοποιεί κάποιο κόμμα της αντιπολίτευσης να χρησιμοποιεί τα ίδια μέσα, αλλά αντεστραμμένα, δηλαδή υπέρ των «δικών της».
Δεν είναι νοητό κάποιοι πρώην να βάζουν από μόνοι τους το φωτοστέφανο ή να υιοθετούν τον ρόλο του εκδικητή Αρχαγγέλου (sic) ή του μοναδικού «σωτήρα» του λαού, προκειμένου να ξαναπάρουν την εξουσία, ως αυτοσκοπό.

Επειδή το σήμερα δεν είναι μια απλή προέκταση του χθες, καθώς οι συνθήκες αλλάζουν διαρκώς, ανατρέποντας πολλά δεδομένα, η οποιαδήποτε παραπομπή σε ιστορικό πεπρωμένο για νέα διακυβέρνηση (;), όπως και η οποιαδήποτε αναφορά σε λαϊκισμούς και δημαγωγικά προτάγματα, καθιστά τους εμπνευστές/πρωταγωνιστές συνένοχους στην απαξίωση της πολιτικής από τους πολίτες.

Κάποιοι «παραγιοί» του μεγάλου κεφαλαίου, που αναστήθηκαν υπό την σκέπην της διαπλοκής, χρησιμοποιούν δυστυχώς κι εκείνοι με τη σειρά τους τους θεσμούς και τις κεκανονισμένες διαδικασίες κατά το δοκούν και με βάση το σύστημα «διά της δοκιμής και πλάνης».
Στις δημοκρατίες, ουδείς επιτρέπεται να δηλώνει ότι «λύνει και δένει», ότι έχει το δικαίωμα (;) να καταπατά την αξιοπρέπεια των συμπολιτών του (ίσως και πρώην «συντρόφων» του).
Εύμοιρος και προικισμένος ηγέτης είναι αυτός που τιμάει τον αντίπαλό του, που σέβεται τον κάθε άνθρωπο, που δεν υποκύπτει στους πειρασμούς της εκ των άνω παραχώρησης «ολίγης δόσης εξουσίας», που δεν περιγελά τον λαό με ψεύτικες υποσχέσεις.

Μπορεί «τα παλιόπαιδα τ’ ατίθασα» να ήταν αρεστά στο παρελθόν, ως ηθογραφικό έργο του Νίκου Τσιφόρου, όμως σήμερα ούτε οι ιμιτασιόν αντισυστημικοί ούτε οι ειδωλολάτρες των κλειστών ιερατείων συνιστούν την αναγκαία απάντηση στην κυβερνητική αλαζονεία και την κομματική συνενοχή/σιωπή των αμνών.
Στον σημερινό πολιτικό λαβύρινθο των κορεσμένων εξουσιαστών και των κουρασμένων αγωνιστών χρειαζόμαστε ένα κίνημα που θα κάνει ριζικές τομές, θα κόψει από τη ρίζα τις παθογένειες του κυβερνάν και τις κακές απομιμήσεις του αντικυβερνάν.

Υπάρχει κάποιο κόμμα πιο φερέγγυο από το ανεξάρτητο (τόσο από τα κέντρα εξουσίας όσο κι από τα παράκεντρα της διαπλοκής) ΠΑΣΟΚ για να παίξει αυτό τον εξαγνιστικό και καθαρτήριο ρόλο;

Υ.Γ.: Το αναγεννημένο (σε πρόσωπα, ιδέες, θέσεις, συνθήματα) ΠΑΣΟΚ δείχνει τον δρόμο όχι μόνο της Αλλαγής, αλλά και της δημόσιας καταδίκης της συναλλαγής κάποιων πολιτικών μορφωμάτων, δήθεν αντισυστημικών.

Συνεπώς, δεν έχει τόση σημασία το τι πιστεύει ο κάθε ψηφοφόρος για το παρελθόν (τα λάθη και τις αστοχίες της ηγεσίας του Κινήματος), όσο το αν έχει πειστεί ότι το μοναδικό κόμμα το οποίο διατηρεί τη δημοκρατική παράδοση στη δομή και τη λειτουργία του εξακολουθεί να είναι το ΠΑΣΟΚ, δεδομένου ότι τα περισσότερα μορφώματα έχουν μετατραπεί σε μονοπρόσωπες ΕΠΕ ή -το χειρότερο για τη χώρα- σε ΑΕ διαπλεκόμενων μη πολιτικών μεγαλομετόχων (αγνώστων στόχων).

Γιάννης Πανούσης, ομότιμος καθηγητής Εγκληματολογίας, πρώην υπουργός

Δημοσιεύθηκε στο Καρφί το Σάββατο 12.09.2026