Δυόμισι χρόνια μετά τις φωτιές του 2023, ο Έβρος ακόμα περιμένει την περίφημη «μεγάλη ανασυγκρότηση». Τότε ο Κυριάκος Μητσοτάκης πήγε στον ακριτικό νομό, έπεσαν οι μεγάλες κουβέντες και παρουσιάστηκε ένα σχέδιο που άγγιζε τα 3 δισ. ευρώ. Μεγαλεία! Ο Έβρος θα ξαναγεννιόταν, οι υποδομές θα άλλαζαν, η περιοχή θα έμπαινε σε νέα εποχή και όλοι θα μιλούσαν για το «Έβρος Μετά».
Στον σχεδιασμό μπήκε ο Σταύρος Μπένος Πρώην δήμαρχος Καλαμάτας και υπουργός του ΠΑΣΟΚ και η ομάδα του «Διαζώματος», με ένα φιλόδοξο master plan για έργα, υποδομές, ανάπτυξη και θωράκιση της περιοχής. Όλα ωραία και μεγαλοπρεπή στα χαρτιά.
Το εγχείρημα δεν περιοριζόταν στην αποκατάσταση των ζημιών. Περιλάμβανε υποδομές, παραγωγική ανασυγκρότηση, περιβαλλοντική θωράκιση και έργα που θα μπορούσαν να αλλάξουν την αναπτυξιακή εικόνα του ακριτικού νομού.
Κι ύστερα ήρθε η πραγματικότητα
Στην 14η συνεδρίαση της Επιτροπής για την Ανασυγκρότηση του Έβρου, σύμφωνα με όσα καταγγέλθηκαν, παρουσιάστηκε ένας διαφορετικός σχεδιασμός, με προϋπολογισμό που απέχει δραματικά από το αρχικό master plan. Τα 3 δισ. έγιναν 309 εκατ. Και κάπου εδώ προκύπτει το αυτονόητο ερώτημα: τι απέγινε όλο αυτό το μεγαλεπήβολο σχέδιο που είχε παρουσιαστεί στους κατοίκους ως μια νέα αρχή για τον Έβρο;
«Παρουσιάστηκε ένας μελετητής σε διατεταγμένη υπηρεσία να πάει κόντρα στη μελέτη μου; Τι είναι αυτά τα πράγματα;», φέρεται να ρώτησε τους κυβερνητικούς ο Σταύρος Μπένος, ενώ, απευθυνόμενος προς τον Κατσαφάδο συγκεκριμένα, φέρεται να τον ρώτησε πώς περιμένει να συνεχίσει να συνεργάζεται μαζί τους ύστερα από αυτό. «Εγώ ήσυχα θα φύγω. Έδωσα και το αίμα μου εδώ πέρα και ήταν μεγάλη προσβολή για μένα», είπε, σύμφωνα με τις ίδιες πάντοτε πληροφορίες. Πηγή μου μού επεσήμανε ότι ο ίδιος είχε τηρήσει πολύ διακριτική στάση ως σήμερα, εξού και, μέχρι να γίνει αυτή η διευρυμένη σύσκεψη, δεν είχε υπάρξει καμία σκιά ή διαρροή για το θέμα. Τώρα, όμως, το πράγμα αλλάζει…
Ιδιαίτερη αναφορά έκανε στο ζήτημα του σιδηροδρόμου και στην πρόβλεψη για ηλεκτροκίνηση, έργο που στον αρχικό σχεδιασμό συνδεόταν με προϋπολογισμό περίπου 700 εκατ. ευρώ. Η αντίδρασή του ήταν χαρακτηριστική: «Σας μιλώ για τον σιδηρόδρομο και εσείς θέλετε να τον βγάλετε».
Εδώ ακριβώς βρίσκεται και η ουσία της υπόθεσης. Για έναν νομό όπως ο Έβρος, η ανασυγκρότηση δεν μπορεί να είναι μια συλλογή από μικρά έργα βιτρίνας. Ο σιδηρόδρομος, οι υποδομές, η σύνδεση των περιοχών, η παραγωγική ανασυγκρότηση και η ενίσχυση του πληθυσμού δεν είναι πολυτέλειες. Είναι όροι επιβίωσης μιας περιοχής που εδώ και χρόνια αντιμετωπίζει δημογραφική και οικονομική πίεση.
Κι όμως, αντί για ένα σχέδιο που θα έδινε στον Έβρο πραγματική αναπτυξιακή προοπτική, σήμερα βρίσκεται στο τραπέζι ένα πολύ μικρότερο πρόγραμμα.
Η κυβέρνηση από την πλευρά της υποστηρίζει ότι δεν χάνεται χρηματοδότηση και πως τα έργα μπορούν να προχωρήσουν μέσα από διαφορετικά χρηματοδοτικά εργαλεία. Όμως αυτό δεν απαντά στο βασικό ερώτημα: γιατί το αρχικό σχέδιο των 3 δισ. ευρώ δεν παραμένει ο οδηγός για την ανασυγκρότηση;
Γιατί όταν σε έναν ακριτικό νομό λες «3 δισ.» και τελικά εμφανίζεις «309 εκατ.», ο κάτοικος δεν θα κάτσει να κάνει σεμινάριο περί χρηματοδοτικών εργαλείων. Θα κοιτάξει τον δρόμο του, τον σιδηρόδρομο, τις υποδομές του και θα ρωτήσει πολύ απλά: «Τι έγινε με αυτά που μας τάξατε;»
Και αυτή είναι η μεγάλη πολιτική ευθύνη του Μαξίμου. Γιατί ο Έβρος δεν είναι μια ακόμα προεκλογική στάση για φωτογραφίες και εξαγγελίες. Είναι τα σύνορα της χώρας, ένας τόπος που έχει πληρώσει βαρύ τίμημα από τις πυρκαγιές και αντιμετωπίζει εδώ και χρόνια την εγκατάλειψη και τη δημογραφική συρρίκνωση.
Αν το σχέδιο των 3 δισ. ήταν υπερβολικά μεγάλο, αυτό έπρεπε να ειπωθεί εξαρχής. Αν υπήρχαν προβλήματα χρηματοδότησης, επίσης. Αν όμως υπήρχαν διαθέσιμοι ευρωπαϊκοί πόροι και ένα ολοκληρωμένο master plan, τότε η απότομη συρρίκνωσή του γεννά εύλογα ερωτήματα. Γιατί οι κάτοικοι του Έβρου δεν ζητούν θαύματα. Ζητούν να μην αντιμετωπίζονται ως θεατές μιας ακόμα κυβερνητικής εξαγγελίας.
Και κυρίως ζητούν κάτι πολύ απλό: όταν τους λένε 3 δισ., να μη βρίσκονται ύστερα να ψάχνουν τα… 2,7 δισ. που εξαφανίστηκαν στη διαδρομή.
Ο Έβρος δεν χρειάζεται άλλα μεγάλα λόγια. Χρειάζεται έργα. Και αυτή τη φορά, όχι στα χαρτιά.
Δημοσιεύθηκε στο Καρφί την Παρασκευή 14 Αυγούστου 2026
