Την παροχή καθεστώτος «συνδεδεμένου μέλους» με την ΕΕ προτείνει για την Ουκρανία ο καγκελάριος της Γερμανίας, Φρίντριχ Μερτς, αναγνωρίζοντας ότι η πλήρης ένταξη του Κιέβου στην Ένωση θα είναι μια χρονοβόρα διαδικασία. «Είναι προφανές ότι δεν θα μπορέσουμε να ολοκληρώσουμε τη διαδικασία ένταξης στο άμεσο μέλλον, δεδομένων των πολυάριθμων εμποδίων, καθώς και των πολιτικών περιπλοκών που συνεπάγονται οι διαδικασίες επικύρωσης», ανέφερε σε επιστολή του προς τους υπόλοιπους ηγέτες του μπλοκ.
Όπως υποστήριξε, το ειδικό καθεστώς για την Ουκρανία θα είναι ένα «καθοριστικό βήμα» για την ένταξη. Διασκεδάζοντας τις επιφυλάξεις του Κιέβου απέναντι σε κάθε πρόταση που δεν αφορά την πλήρη ένταξη, ο Μερτς ανέφερε ότι δεν πρόκειται σε καμία περίπτωση για μια «light ένταξη» ή ένταξη «δεύτερης κατηγορίας». Ο Ουκρανός πρόεδρος, Βολοντιμίρ Ζελένσκι επιδιώκει ένταξη — εξπρές για τη χώρα του, κατά προτίμηση το 2027. Ωστόσο, υπάρχουν σοβαρές ενστάσεις για το αν η Ουκρανία πληροί τα ενταξιακά κριτήρια.
Τι σημαίνει «συνδεδεμένο μέλος»
Στην επιστολή του, η οποία απευθύνεται μεταξύ άλλων στον πρόεδρο του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου Αντόνιο Κόστα και στην πρόεδρο της Ευρωπαϊκής Επιτροπής Ούρσουλα φον ντε Λάιεν, ο Μερτς περιγράφει λεπτομερώς πώς θα μπορούσε να διαμορφωθεί αυτό το καθεστώς του «συνδεδεμένου μέλους».
Το καθεστώς αυτό θα επέτρεπε στην Ουκρανία να συμμετέχει σε ορισμένες συνεδριάσεις του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου, στο οποίο παίρνουν μέρος οι αρχηγοί κρατών και κυβερνήσεων της ΕΕ, να διαθέτει έναν «συνδεδεμένο» Ευρωπαίο επίτροπο χωρίς χαρτοφυλάκιο, καθώς και «συνδεδεμένους» ευρωβουλευτές χωρίς δικαίωμα ψήφου.
Ο Γερμανός καγκελάριος προτείνει επίσης τα κράτη-μέλη της ΕΕ να αναλάβουν «πολιτική δέσμευση» για την εφαρμογή της ρήτρας αμοιβαίας συνδρομής της Ένωσης προς την Ουκρανία, με στόχο τη δημιουργία μιας «ουσιαστικής εγγύησης ασφάλειας».
«Η πρότασή μου αντικατοπτρίζει την ιδιαίτερη κατάσταση της Ουκρανίας, μιας χώρας σε πόλεμο. Θα συμβάλει στη διευκόλυνση των ειρηνευτικών συνομιλιών που βρίσκονται σε εξέλιξη, στο πλαίσιο μιας ειρηνευτικής λύσης έπειτα από διαπραγμάτευση», ανέφερε στην επιστολή του Γερμανός ηγέτης, συμπληρώνοντας πως αυτό είναι «ουσιώδες όχι μόνο για την ασφάλεια της Ουκρανίας, αλλά και ολόκληρης της ηπείρου».
Ο Μερτς σημείωσε ότι σκοπεύει να συζητήσει τις προτάσεις του με τους υπόλοιπους Ευρωπαίους ηγέτες. «Στόχος μου θα ήταν να επιτευχθεί σύντομα μια συμφωνία και να συσταθεί μια ειδική ομάδα εργασίας (task force) για την επεξεργασία των λεπτομερειών», εξήγησε.
Η Ουκρανία απέκτησε τον Δεκέμβριο του 2023 το καθεστώς της χώρας υποψήφιας προς ένταξη στην ΕΕ, όμως οι διαπραγματεύσεις έχουν έκτοτε βαλτώσει λόγω του βέτο που ασκούσε η Ουγγαρία. Ύστερα όμως από την αλλαγή ηγεσίας στη Βουδαπέστη και την απομάκρυνση του φιλορώσου Βίκτορ Όρμπαν από την ηγεσία, οι Βρυξέλλες ελπίζουν ότι οι ενταξιακές διαπραγματεύσεις θα ξεκινήσουν επίσημα.
Οι διαπραγματεύσεις προμηνύονται μακρές και δύσκολες, κυρίως σε ό,τι αφορά τον τομέα της αγροτικής παραγωγής. Η Ουκρανία είναι ένας σημαντικός παραγωγός αγροδιατροφικών προϊόντων και αυτό προκαλεί ανησυχία σε κάποιες χώρες της ΕΕ, όπως η Γαλλία.
