Η επόμενη μέρα της 90ής ΔΕΘ δεν κρίνεται μόνο από τους δείκτες ανάπτυξης, τα δημοσιονομικά μεγέθη και τις κυβερνητικές εξαγγελίες. Κρίνεται και από το αν η οικονομική πολιτική μπορεί να απαντήσει στις ανάγκες εκείνων που βρίσκονται καθημερινά στην πρώτη γραμμή της αγοράς: των μικρών και πολύ μικρών επιχειρήσεων.
Αυτό ακριβώς είναι το πολιτικό μήνυμα που αναδεικνύει η παρέμβαση της Ομοσπονδίας Εμπορικών Συλλόγων Αττικής, Όμορων Νομών και Νήσων Αιγαίου (ΟΕΣΑΟΝΝΑ), η οποία, με ανακοίνωσή της στις 21 Σεπτεμβρίου, έθεσε ευθέως το ερώτημα αν η ανάπτυξη που εξαγγέλλεται φτάνει τελικά μέχρι την πιο μικρή εμπορική επιχείρηση. Η Ομοσπονδία εκπροσωπεί δεκάδες χιλιάδες μικρές και πολύ μικρές εμπορικές επιχειρήσεις και επισημαίνει ότι ο ορίζοντας της ανάπτυξης δεν μπορεί να εξαντλείται σε μια μακροοικονομική εικόνα, αλλά πρέπει να αποτυπώνεται και στη βιωσιμότητα της καθημερινής επιχειρηματικότητας.
Και εδώ βρίσκεται η ουσία της πολιτικής συζήτησης.
Γιατί πίσω από κάθε αριθμό υπάρχει μια επιχείρηση που καλείται να πληρώσει φόρους, ασφαλιστικές εισφορές, ενέργεια, ενοίκιο, προμηθευτές και τραπεζικές υποχρεώσεις. Υπάρχει ένας επαγγελματίας που αναζητά ρευστότητα και ένας εργαζόμενος του οποίου το εισόδημα συνδέεται άμεσα με τη βιωσιμότητα αυτής της επιχείρησης.
Η κριτική της ΟΕΣΑΟΝΝΑ στο πλαίσιο της ρύθμισης των 72 δόσεων για τις οφειλές αποκτά, υπό αυτό το πρίσμα, ευρύτερη πολιτική σημασία. Η Ομοσπονδία χαρακτηρίζει το πλαίσιο ανελαστικό, θέτοντας στο επίκεντρο τον αποκλεισμό της διετίας 2024-2025 και το ύψος των επιτοκίων, ενώ προτείνει ενιαία ρύθμιση έως 120 δόσεις με αναλογική μείωση των προσαυξήσεων.
Το ερώτημα που τίθεται πλέον δεν είναι μόνο πόσες δόσεις θα προβλέπει μια ρύθμιση. Είναι αν η πολιτεία αντιμετωπίζει την υπερχρεωμένη αλλά βιώσιμη μικρή επιχείρηση ως μέρος της παραγωγικής βάσης της χώρας ή αποκλειστικά ως φορολογική και ασφαλιστική υποχρέωση.
Από τη διαπίστωση στην πολιτική πρόταση
Σε αυτό ακριβώς το πεδίο τοποθετείται και η πολιτική πρόταση του ΠΑΣΟΚ.
Ο Νίκος Ανδρουλάκης, παρουσιάζοντας το πολιτικό και οικονομικό του σχέδιο στην 90ή ΔΕΘ, έθεσε στο επίκεντρο ένα διαφορετικό παραγωγικό μοντέλο και επανέφερε με έμφαση το ζήτημα της μικρομεσαίας επιχειρηματικότητας. Μεταξύ των προτάσεων που παρουσίασε περιλαμβάνονται η κατάργηση του τέλους επιτηδεύματος, η σταδιακή μείωση της προκαταβολής φόρου, η κατάργηση της τεκμαρτής φορολόγησης, η αύξηση του ορίου απαλλαγής από τον ΦΠΑ σε 20.000 ευρώ και η θέσπιση ακατάσχετου επαγγελματικού λογαριασμού.
Παράλληλα, το ΠΑΣΟΚ έχει παρουσιάσει πρόταση για ρύθμιση οφειλών έως 120 δόσεις προς το Δημόσιο και τα ασφαλιστικά ταμεία, συνδέοντάς τη με διαγραφή προσαυξήσεων για όσους τηρούν τη ρύθμιση.
Έτσι, ανάμεσα στην κριτική των εκπροσώπων της αγοράς και στις πολιτικές προτάσεις που κατατίθενται, διαμορφώνεται ένας σαφής άξονας πολιτικής συζήτησης: ποιο είναι το παραγωγικό μοντέλο που μπορεί να στηρίξει τη μικρομεσαία επιχειρηματικότητα και όχι απλώς να διαχειριστεί τα προβλήματά της;
Το πραγματικό στοίχημα της επόμενης μέρας
Η κυβέρνηση παρουσιάζει τις παρεμβάσεις της ως μέρος μιας οικονομικής πολιτικής που αποσκοπεί στη συνέχιση της ανάπτυξης και στη στήριξη της οικονομίας. Από την πλευρά της, η ΟΕΣΑΟΝΝΑ ζητά περισσότερη ευελιξία και μέτρα που να ανταποκρίνονται στις πραγματικές ανάγκες της αγοράς. Το ΠΑΣΟΚ επιχειρεί να συνδέσει το ζήτημα των ΜμΕ με μια ευρύτερη αλλαγή του παραγωγικού και φορολογικού μοντέλου.
Η διαφορά δεν είναι απλώς επικοινωνιακή. Αφορά διαφορετικές προσεγγίσεις για το πώς πρέπει να λειτουργεί η οικονομία και ποια θέση πρέπει να έχει σε αυτήν η μικρή επιχείρηση.
Γιατί η Ελλάδα δεν είναι μόνο οι μεγάλες επενδύσεις, οι διεθνείς όμιλοι και οι μεγάλοι οικονομικοί δείκτες. Είναι και το μικρό εμπορικό κατάστημα, η οικογενειακή επιχείρηση, ο ελεύθερος επαγγελματίας, ο έμπορος της γειτονιάς, η επιχείρηση στην περιφέρεια και στα νησιά.
Εκεί θα κριθεί, σε μεγάλο βαθμό, αν η ανάπτυξη έχει πραγματικό κοινωνικό και παραγωγικό αποτύπωμα. Και αυτό είναι ίσως το πιο ουσιαστικό πολιτικό ερώτημα που αφήνει πίσω της η φετινή ΔΕΘ: Θα οικοδομηθεί μια οικονομία όπου η μικρομεσαία επιχειρηματικότητα θα αποτελεί ενεργό πυλώνα της ανάπτυξης ή αυτή θα καλείται συνεχώς να προσαρμοστεί στις συνθήκες που διαμορφώνουν οι μεγαλύτεροι οικονομικοί παίκτες;
Η απάντηση δεν θα δοθεί μόνο μέσα από εξαγγελίες. Θα δοθεί στην πράξη — στους δρόμους της αγοράς, στα εμπορικά καταστήματα και στην καθημερινότητα των ανθρώπων που κρατούν ζωντανή τη μικρή επιχειρηματικότητα.
Γραμματεία ΜμΕ ΠΑΣΟΚ, μέλος Εμπορικού Συλλόγου Αθηνών
Δημοσιεύθηκε στο Καρφί το Σάββατο 02.10.2026