Αλήθειες και ψέματα για το χρέος – Απαγχονισμός με τη μέθοδο της γραβάτας

Μετά την ψυχρολουσία του πρόσφατου Eurogroup, ο Αλέξης Τσίπρας απέφυγε τη θυσία να φορέσει γραβάτα, αλλά με την τακτική του επέτρεψε στους δανειστές να περάσουν θηλιά στο λαιμό του ελληνικού λαού. Και δεν χρειάζεται παρά μια μικρή ώθηση για να ολοκληρωθεί ο απαγχονισμός.

Του Κώστα Ιωάννου

Για να μην μπλέξουμε σε τεχνικές λεπτομέρειες και παράθεση αριθμών, αρκεί να πούμε ότι η πρόταση των δανειστών προβλέπει πρωτογενή πλεονάσματα για τα επόμενα 42 χρόνια. Με άλλα λόγια λιτότητα «εις το διηνεκές» που έλεγε και ο αλησμόνητος Γιάνης (με ένα νι). Εδώ που έφτασαν τα πράγματα η κυβέρνηση Τσίπρα-Καμμένου δεν διαπραγματεύεται κάποια ρύθμιση του χρέους- ενώ στα ευτυχισμένα όνειρά της απαιτούσε διαγραφή ή έστω ελάφρυνση. Περιμένει να της προτείνουν μια συμφωνία που δεν θα ρυθμίζει το χρέος, αλλά τον τρόπο με τον οποίο θα πληρωθεί. Βέβαια, όποιο από τα τρία σενάρια που διέρρευσαν στον Τύπο (ή κάποια παραλλαγή τους) κι αν επικρατήσει, η ουσία δεν αλλάζει: η ελληνική οικονομία θα πρέπει να παρουσιάσει πλεονάσματα επί δύο, τρεις ή πέντε δεκαετίες συνεχώς!

ΚΑΝΤΟ ΟΠΩΣ Η… ΔΑΝΙΑ!

Παρόμοιο επίτευγμα δεν έχει σημειωθεί μέχρι σήμερα πουθενά. Το ρεκόρ κατέχει η Δανία με 5,3% επί 26 χρόνια, αλλά η σύγκριση με τη σημερινή Ελλάδα της βαθιάς κρίσης θυμίζει την κοσκινού που έβαζε τον άντρα της στο ίδιο επίπεδο με τους πραματευτάδες. Αρκεί να σκεφτεί κάποιος με πόσο «αίμα» επιτεύχθηκε το περυσινό πλεόνασμα του 3,5% για το οποίο πανηγύριζαν σεμνά οι κυβερνώντες για να καταλάβει πόσο θα κοστίσει στην ετοιμοθάνατη αγορά η διατήρηση της εξωφρενικής υπερφορολόγησης επί 50 χρόνια!

Αν οι βουλευτές που ψήφισαν «με τα δύο χέρια» τα πρόσφατα εξοντωτικά μέτρα ύψους 5,4 δις εξακολουθούν να πιστεύουν ότι έσωσαν την πατρίδα, μόνο ο θεός μπορεί να μας φυλάξει από τέτοιους σωτήρες. Δεν είναι η πρώτη φορά που η κυβέρνηση πέφτει εντελώς έξω στις εκτιμήσεις της. Η πορεία της μοιάζει με ένα κομπολόι αποτυχιών στο οποίο προστίθενται διαρκώς καινούργιες χάντρες. Η τελευταία όμως χάντρα ήταν ολόκληρη κοτρώνα. Εδώ η διάσημη για τις γκάφες της διαπραγματευτική τακτική της κυβέρνησης έφτασε σε νέα δυσθεώρητα ύψη. Ας πάρουμε τα πράγματα από την αρχή.

Το δαιμονοποιημένο Διεθνές Νομισματικό Ταμείο ζητούσε σκληρά μέτρα (περικοπή μισθών και συντάξεων και μείωση του αφορολόγητου) από τον περασμένο Δεκέμβριο. Ταυτόχρονα όμως ζητούσε και μέτρα που θα καθιστούσαν το χρέος βιώσιμο, γιατί διαφορετικά δεν θα συμμετείχε στη χρηματοδότηση του προγράμματος. Η κυβέρνηση, επιδεικνύοντας τη γνωστή αλαζονεία της, δήλωσε σε όλους τους τόνους ότι δεν πρόκειται να νομοθετήσει μέτρα που θα πρέπει να εφαρμοστούν μετά τον κοινοβουλευτικό βίο της με την επίκληση του συντάγματος και των ευρωπαϊκών θεσμίων. Επικουρικά αναμίχθηκε, ως μη ώφειλε, και ο Πρόεδρος της Δημοκρατίας χαρακτηρίζοντας «αντισυνταγματική» την προνομοθέτηση μέτρων.

Η ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗ

Οι νηφάλιοι παρατηρητές, αλλά ακόμη και κορυφαία πολιτικά στελέχη της αντιπολίτευσης, σημείωναν ότι υπάρχει ο κίνδυνος, όσο καθυστερεί η αξιολόγηση, και τις απαιτήσεις του ΔΝΤ να δεχθούμε και να υποχρεωθούμε να υπογράψουμε ένα νέο μνημόνιο χωρίς χρηματοδότηση. Τότε οι αγέρωχοι υπερασπιστές της εθνικής αξιοπρέπειας εξαπέλυαν μύδρους κατά των «μενουμευρωπαίων» και των «εκπροσώπων των δανειστών». Παράλληλα ανακαλύφθηκε το εύπεπτο παραμύθι των «αντίμετρων» που στην πλέον ακραία αφήγησή του έφτασε να ισοδυναμεί με ελάφρυνση (στο αόρατο μέλλον) αντί της επιβάρυνσης (στο ζοφερό παρόν).

Οι βουλευτές της συμπολίτευσης είτε επειδή «παραμυθιάστηκαν» είτε επειδή προτίμησαν το μισθό από τις υποτιθέμενες αξίες τους υπερψήφισαν τα νέα μέτρα των σχεδόν πεντέμισι δις με άλλοθι την ανύπαρκτη (όπως αποδείχθηκε) συμφωνία ότι θα λαμβάνονταν μέτρα για τη μείωση του χρέους.

Αυτή η σαθρή πεποίθηση, η νέα αυταπάτη ή η συγγνωστή πλάνη ώθησε τους «πούρους» αριστερούς να ζητήσουν κάτι πρωτοφανές: να υπάρξει πρόβλεψη στο υπό ψήφιση πολυνομοσχέδιο ότι τα μέτρα δεν θα ισχύσουν αν δεν ληφθούν άλλα μέτρα για την ελάφρυνση του χρέους! Κι έτσι στο «αντισυνταγματικό» της προνομοθέτησης προστέθηκε το παρανοϊκό να ψηφίζεται νόμος που θα ίσχυε υπό αίρεση! Το αίτημα δεν έγινε δεκτό, αλλά ο πρωθυπουργός δεν άφησε τους ανησυχούντες βουλευτές του παραπονεμένους. Δήλωσε ότι τα μέτρα δεν θα εφαρμοστούν αν δεν αποφασιστεί ελάφρυνση του χρέους.

Ο «ΚΑΚΟΣ ΛΥΚΟΣ»

Μπορεί ο Αλέξης Τσίπρας να απευθυνόταν στο εσωκομματικό ακροατήριο (δείγμα του πόσο εκτιμά την αντίληψη των συντρόφων του), αλλά το έμαθε και ο «κακός λύκος» του Βερολίνου, που εμφανίζεται δικαιωμένος όταν αντιμετωπίζει την Αθήνα ως αναξιόπιστο εταίρο. Άλλο που δεν ήθελε ο Σόιμπλε: επανέλαβε ότι η περίφημη ρύθμιση του χρέους θα συμβεί μετά το τέλος του τρέχοντος προγράμματος -και των γερμανικών εκλογών- στα μέσα του 2018 και «αν χρειαστεί» (if needed όπως δήλωσε ξεκάθαρα ο Ντάισελμπλουμ).

Για κάποιους ανεξήγητους λόγους η κυβέρνηση πίστευε ότι οι δανειστές θα έδειχναν κατανόηση και θα έδιναν μια κάποια λύση έστω και στα λόγια. Γι’ αυτό δέχτηκε τους σκληρούς όρους που ζητούσε το ΔΝΤ. Μάλιστα ο πρωθυπουργός ήταν τόσο βέβαιος ότι η απόφαση θα ήταν «too good to be true» (πολύ καλό για να είναι αλήθεια) ώστε να τηρήσει την υπόσχεσή του πως σύντομα θα φορέσει γραβάτα. Τελικά, δεν ήταν αλήθεια.

Ο Ευκλείδης Τσακαλώτος διαπίστωσε ότι στο μοιραίο Eurogroup είχε δεχτεί τους όρους του ΔΝΤ χωρίς ρύθμιση του χρέους. Και το χειρότερο: ενώ τα χαλκεία της κυβερνητικής προπαγάνδας παιάνιζαν εμβατήρια νίκης για την έξοδο από τα μνημόνια, οι υπουργοί Οικονομικών της Ευρωζώνης, ανάλγητοι και σχεδόν τιμωρητικοί, αναγνώριζαν την πρόοδο που έχει κάνει η Ελλάδα, αλλά δεν αποφάσιζαν να εκταμιεύσουν ούτε καν τη δόση από το κλείσιμο της αξιολόγησης.

Ο λόγος: η κυβέρνηση έχει νομοθετήσει τα 115 από τα 140 προαπαιτούμενα που έχουν συμφωνηθεί.

Κανονικά, μετά από τέτοιο Βατερλό ο πρωθυπουργός έπρεπε να ζητήσει ευθύνες. Αν δεν το κάνει μάλλον οφείλεται στο γεγονός ότι αποφεύγει να κοιταχθεί στον καθρέφτη όπου θα δει τον υπαίτιο. Όμως με τη γνωστή ευελιξία που διαθέτει στις κυβιστήσεις άλλαξε τροπάριο. Ο ίδιος μονότονα τουλάχιστον πέντε-έξι φορές είχε δηλώσει ότι στόχος στο Eurogroup ήταν η ελάφρυνση του χρέους. Όταν αστόχησε, βρήκε νέο στόχο: «να βγούμε στις αγορές». Ο ίδιος πάλι ενώπιον της ΚΕ του ΣΥΡΙΖΑ είχε πει ότι «μόνο με την ουσιαστική ελάφρυνση του χρέους θα σταματήσουν οι αγορές να είναι εχθρικές προς τη χώρα μας». Αυτά όμως ήταν παλιά ιστορία, της εποχής που γεννούσαν και το κοκόρια του, τον Οκτώβριο του 2014.

ΟΙ ΨΗΦΟΦΟΡΟΙ…

Οι ψηφοφόροι των ΣΥΡΙΖΑΝΕΛ δεν φημίζονται για την ισχυρή μνήμη τους. Εδώ ξέχασαν το πρόγραμμα της Θεσσαλονίκης, την κατάργηση του ΕΝΦΙΑ, την απονομή της 13^ης σύνταξης, την τήρηση του αφορολόγητου, τα 751 ευρώ κατώτατο μισθό, το ηρωικό ΟΧΙ που έγινε ΝΑΙ, το επαχθές και επονείδιστο χρέος θα θυμούνται; Ξέχασαν επίσης βολικά την περίφημη «συμμαχία του Νότου», τους Ποδέμος που θα γίνονταν κυβέρνηση στην Ισπανία και μαζί με τον ΣΥΡΙΖΑ θα έμπαιναν φραγμός στα σχέδια του Βερολίνου. Προσπέρασαν τις λανθασμένες επιλογές για στήριξη του Σουλτς, του Κόρμπιν, του Σάντερς, του Μελανσόν και το αμοραλιστικό ποντάρισμα σε Βίλντερς και Λεπέν που θα διέλυαν την Ευρωζώνη. Επειδή ο πρωθυπουργός συνηθίζει τελευταία να διανθίζει τις δηλώσεις του με αγγλικές φράσεις έχει αποδειχθεί ότι η υποστήριξή του σε πρόσωπα ή πολιτικές ισοδυναμεί με «kiss of death» (φιλί του θανάτου).

Το θέμα είναι ότι οι αλλεπάλληλες διαψεύσεις των πρωθυπουργικών εξαγγελιών και εκτιμήσεων συνεχίζονται και τώρα επαναλαμβάνονται με συχνότητα μερικών ημερών ή και μόνο ωρών. Το πρόσφατο φιάσκο ήταν φυσικό να προκαλέσει αμηχανία ακόμη και στον συνήθως πολύ προσεκτικό κυβερνητικό εκπρόσωπο, ο οποίος διέψευδε κατηγορηματικά κείμενα που βγήκαν στον αέρα λίγα λεπτά αργότερα και που διαψεύστηκε μετά από λίγες ώρες από τον ίδιο τον πρωθυπουργό! Άλλωστε κι ο ίδιος ο Αλέξης Τσίπρας διέψευσε τον εαυτό του εντός περίπου 8 ωρών.

Η ΔΙΑΨΕΥΣΗ…

Το πρωί της Τετάρτης φάνηκε να ρίχνει νερό στο κρασί του για το χρέος (η έξοδος στις αγορές «μπορεί να επιτευχθεί είτε πάρουμε μια λύση για το χρέος που μας παρουσίασε ο κ. Σόιμπλε…»), αλλά το βράδυ της ίδιας ημέρα ξαναθυμήθηκε τον αδάμαστο εαυτό του στέλνοντας μήνυμα στον συνήθη ύποπτο, το ΔΝΤ («… δεν γίνεται να θέλουμε και την πίτα ολόκληρη και τον σκύλο χορτάτο…»)

Ιδιαίτερο ενδιαφέρον παρουσιάζει η ιστορία του χρέους. Με την πρόσφατη ψήφιση των περιοριστικών μέτρων που ξεπερνούν το 2018 το ΔΝΤ απέκτησε ρόλο διαμορφωτή της ελληνικής οικονομικής πολιτικής για τα επόμενα χρόνια.

Με απλά λόγια, η συμφωνία για το κλείσιμο της δεύτερης αξιολόγησης αποτελεί ένα τέταρτο μνημόνιο- άσχετα με το πώς το βαφτίζει η κυβέρνηση που θα έσκιζε όλα τα προηγούμενα με ένα νόμο κι ένα άρθρο.

Το ιδανικό για την Ελλάδα θα ήταν η ελάφρυνση να έπαιρνε τη μορφή κουρέματος, δηλαδή μια κι έξω μείωσης της ονομαστικής του αξίας. Κάτι σαν αυτό που πέτυχε η κυβέρνηση Παπαδήμου και πολέμησε λυσσαλέα ο ΣΥΡΙΖΑ. Το «κάτι σαν αυτό» σημαίνει ότι παρόμοιας έκτασης κούρεμα δεν έχει ξαναγίνει παγκοσμίως κι ούτε πρόκειται να ξαναγίνει αν ληφθούν υπόψη οι περιορισμοί που θέτουν οι ευρωπαϊκές χώρες που μας δανείζουν.

Επομένως η επιδιωκόμενη ελάφρυνση θα πάρει μάλλον τη μορφή μείωσης των επιτοκίων και μετάθεση των ημερομηνιών λήξης των δανείων. Αντί δηλαδή να γίνει η εξόφληση σε 20 χρόνια, θα παραταθεί για άλλα 20 ή 30. Επειδή όμως οι δανειστές φοβούνται ότι σ’ ένα τόσο μεγάλο διάστημα ενδέχεται να χρεοκοπήσει πάλι η Ελλάδα, συζητείται να μετατίθενται σταδιακά οι πληρωμές, αλλά υπό την αίρεση ότι θα επιτυγχάνονται οι στόχοι. Αυτό εννοεί η αμερικανική τράπεζα City όταν προβλέπει ότι θα χρειαστεί πιθανότατα ένα νέο, το 5^ο στη σειρά, μνημόνιο: μια συμφωνία για νέο πρόγραμμα βοήθειας που δεν θα χρηματοδοτείται με ρευστό, αλλά με τη μετάθεση των ημερομηνιών πληρωμής. Οι ελληνικές αρχές σ’ αυτή την περίπτωση θα είναι υποχρεωμένες να χαράσσουν την οικονομική πολιτική που θα υπαγορεύουν οι δανειστές.

ΠΩΣ ΦΤΑΣΑΜΕ ΕΩΣ ΕΔΩ

Το αμείλικτο ερώτημα είναι πώς φτάσαμε έως εδώ, παρά τις αιματηρές θυσίες του ελληνικού λαού. Η ανάγκη να ρυθμιστεί το χρέος είναι το αποτέλεσμα του εκτροχιασμού της ελληνικής οικονομίας το πρώτο εξάμηνο του 2015, όταν ο Γιάνης έκανε σκληρή διαπραγμάτευση με στόχο τη ρήξη κι ο Αλέξης ονειρευόταν ότι θα τρομοκρατήσει την τρόικα απειλώντας ότι η Ελλάδα θα αποχωρήσει από το ευρώ.

Η «αυταπάτη», που ομολόγησε εκ των υστέρων ο πρωθυπουργός, εκτίναξε στα ύψη τις μελλοντικές δανειακές ανάγκες της Ελλάδας (κάποιες δεκάδες δις) κι έκανε το ελληνικό χρέος «μη βιώσιμο», με αποτέλεσμα το καλοκαίρι του 2015 η ανάγκη ελάφρυνσής του να γίνει βέβαιη και απαραίτητη.

Το δυστύχημα είναι ότι παρότι πληρώσαμε πολύ ακριβά τα δίδακτρα της πρώτη φορά Αριστεράς (με ολίγη και από εθνικολαϊκή Δεξιά) οι κυβερνώντες αποδεικνύονται ανεπίδεκτοι μαθήσεως. Ίσως επειδή αντί να συμβουλεύονται τους «προφυρογέννητους» των κολεγίων και τους αποφοίτους του ΜΙΤ, προτιμούν «λαϊκά παιδιά» του κομματικού σωλήνα χωρίς πείρα και γνώσεις ή επειδή εμπιστεύονται το πολιτικό τους ένστικτο που αποδεικνύεται πως έχει πέραση μόνο στο εσωτερικό.

«KISS OF DEATH»

Επειδή ο Αλέξης Τσίπρας συνηθίζει τελευταία να διανθίζει τις δηλώσεις του με αγγλικές φράσεις έχει αποδειχθεί ότι η υποστήριξή του σε πρόσωπα ή πολιτικές ισοδυναμεί με «kiss of death» (φιλί του θανάτου). Λανθασμένες επιλογές για στήριξη του Σουλτς, του Κόρμπιν, του Σάντερς, του Μελανσόν και το αμοραλιστικό ποντάρισμα σε Βίλντερς και Λεπέν που θα διέλυαν την Ευρωζώνη…