Ειδησεογραφικό site

Τιμή στον μοναδικό Νίκο Γκάτσο

55

Του Χρήστου Κολοβού

Στις αρχές του 20ου αιώνα, ξεκινούν τα λεγόμενα κινήματα της Πρωτοπορίας … κάτι αρχίζει να αλλάζει στην ευρώπη…

Τα κινήματα αυτά έχουν ως χαρακτηριστικό τους την τάση για κάτι διαφορετικό (που να ξεπερνά και εν τέλει να καταργεί την έννοια της φόρμας του 19ου αιώνα), τη δύναμη της γλώσσας,  καθώς και την έμφαση στη μνήμη και το υποσυνείδητο.   ….»

gatsosΤο μεγαλύτερο κίνημα της πρωτοπορίας είναι ο Υπερρεαλισμός, ο οποίος γεννήθηκε στη Γαλλία το 1924 με το μανιφέστο του Αντρέ Μπρετόν (Breton) αναπτύχθηκε ένα τολμηρό, λογοτεχνικό, καλλιτεχνικό, αλλά και κοινωνικό-πολιτικό κίνημα:
Η γλώσσα απέκτησε τη δική της αυτονομία, οι λέξεις μια νέα αισθητική… καθώς και η μουσική υιοθέτησε  φόρμες εκτός τονικού συστήματος.

Οι πρώτες υπερρεαλιστικές επιδράσεις ανιχνεύονται στην ελληνική Λογοτεχνία και στην ποίηση -ο κυριότερος, ίσως,  εκπρόσωπος του ελληνικού υπερρεαλισμού είναι ο Ανδρέας Εμπειρίκος με την Υψικάμινο» του (1935).

Παρά τις αντιδράσεις που αρχικά προκάλεσε ο υπερρεαλισμός, τον ενστερνίστηκαν πολλοί Έλληνες ποιητές, όπως ο Νίκος Εγγονόπουλος,  ο Οδυσσέας Ελύτης, ιδίως στις πρώτες ποιητικές συλλογές του (Ήλιος ο πρώτος, Προσανατολισμοί), ο Νάνος Βαλαωρίτης και ο Νίκος Γκάτσος.

Εππηρεασμένος, λοιπόν, απ’ το πνεύμα του υπερρεαλισμού
ο Γκάτσος συστήνεται στα ελληνικά Γράμματα
με το ποιητικό  του έργο, «Αμοργός», το 1943.

«Μνημειώδες έργο του νεοελληνικού ποιητικού λόγου», χαρακτήρισε την «Αμοργό» ο  Μάνος Χατζιδάκις, «επειδή περιέχει βαθύτατα την ελληνική παράδοση, δεν την εκμεταλλεύεται, ενώ συγχρόνως περιέχει όλη την ευρωπαϊκή θητεία του Μεσοπολέμου».

Το 1943 ο Γκάτσος μεταφράζει και μας συστήνει τον ΛΟΡΚΑ,
το 1948 ο Κάρολος Κουν ανεβάζει και σκηνοθετεί  τον «Ματωμένο Γάμο» για λογαριασμό του Θεάτρου Τέχνης» σε μουσικη Μάνου Χατζιδάκι και μετάφραση  Γκάτσου,

Αυτή η συνεύρεση (αν και προυπήρξε το «Χάρτινο το φεγγαράκι») σηματοδότησε την έναρξη μια σπουδαίας συνεργασίας που άφησε παρακαταθήκη εξαιρετικά τραγούδια…

Ο Γκάτσος, μετά τις ποιητικές του αναζητήσεις, στρέφεται αποκλειστικά στο τραγούδι…
Ο Μίκης Θεοδωράκης, ο Μάνος Χατζιδάκις, ο Σταύρος Ξαρχάκος, ο Δήμος Μούτσης, ο Λουκιανός Κηλαηδόνης ο Χριστόδουλος Χάλαρης ο Γιώργος Χατζηνάσιος ο Δημήτρης Παπαδημητρίου μελοποίησαν στίχους του,   «Αθανασία», «Παράλογα, Δροσουλίτες,Ενδεκάτη εντολή
Της γης το χρυσάφι», «Ρεμπέτικο»,«Κόκκινη κλωστή»,  «Αντικατοπτρισμοί», «Το κατά Μάρκον», «America, America», Δρομολόγιο Θαλλασινά Φεγγάρια κ.ά.).

Είναι μερικοί δίσκοι που άφησε παρακαταθήκη για τις επόμενες γενιές ….
Εάν έπρεπε να σταθώ σε έναν δίσκο αυτός θα ήταν το Ρεμπέτικο …

Είναι η ιστορία μιας Ελλάδας που ψυχορραγεί, που σβήνει… Κορυφαία σύμπραξη σπουδαίων δημιουργών…

Και σε ένα στίχο του…

Νύχτα των παθών που βγαίναν τ’ άγια.. /Σώπαινε του κήπου η κουκουβάγια…
/Κι απ’ τις γειτονιές μυροφόρες νιές…/Έραναν το πέλαγο με βάγια…

Απ’ τον δίσκο «Χειμωνιάτικος ήλιος», σε μουσική Χατζιδάκι με ερμηνευτή τον Μανώλη Μητσιά.

Κατα την ταπεινή μου γνώμη, ο Γκάτσος είναι από τις σπουδαιότερες φυσιογνωμίες που ανέδειξε η ελληνική Ποίηση και γενικότερα τα ελληνικά Γράμματα…

Καθώς βέβαια, χωρίς αμφιβολία, και ο σπουδαιότερος στιχουργός της ελληνικής δισκογραφίας, που οι στίχοι του στις περισσότερες των περιπτώσεων ήταν μικρά ολοκληρωμένα ποιήματα

Ο Νίκος Γκάτσος πέθανε στην Αθήνα στις 12 Μαΐου 1992 και τάφηκε στη γενέτειρά του την Ασέα Αρκαδίας…

Αναδημοσίευση από aixmi.gr

Τα σχόλια είναι κλειστά.