Ειδησεογραφικό site

Δυο… μονόδρομοι για τον Τσίπρα: Συμφωνία ή εκλογές – Μάχη για να μαλακώσουν τα μέτρα των Ευρωπαίων και να καμφθούν οι εσωκομματικές αντιδράσεις – Ρεπορτάζ στο «Κ»

71

Tου Γιάννη Χρηστάκου

Η ώρα της μεγάλης απόφασης έχει φτάσει για τον πρωθυπουργό και την κυβέρνησή του, αφού τώρα έχει στο τραπέζι απλωμένο τραχανά και καλείται να βρει τη λύση που θα του επιτρέψει να ξεφύγει από τη στασιμότητα. Ο Αλέξης Τσίπρας ξέρει ότι έχει το πολύ ένα 48ωρο να κάνει την τελική επιλογή του. Ο ίδιος και οι στενοί του συνεργάτες κάνουν σχέδια και σκέψεις που περιλαμβάνουν τα πάντα: από βαριά συμφωνία έως εκλογές. Ο τρίτος δρόμος είναι αυτός που φοβάται σήμερα η αντιπολίτευση, αλλά και ο διεθνής παράγοντας, ακόμη και οι ίδιοι οι δανειστές, ασχέτως εάν δεν το ομολογούν: η αδράνεια και η συνέχιση των προσπαθειών ακόμη και μετά τον Ιούνιο, αναγκάζοντας έτσι τους δανειστές να βαδίσουν κα εκείνοι δρόμο που δεν γνωρίζουν, προσβλέποντας έτσι σε αλλαγή στάσης και προσχώρησης στην ελληνική πρόταση για τη συμφωνία.

Ο πρωθυπουργός λοιπόν έχει ένα 48ωρο μπροστά του για να πάρει τις αποφάσεις που θα τον οδηγήσουν στον δρόμο που θα διαλέξει. Οι πληροφορίες από το Μαξίμου αναφέρουν ότι οι εκλογές δεν είναι στα σενάρια που εξετάζει η κυβέρνηση, αλλά δεν υπάρχει απάντηση στο ερώτημα ποιο θα είναι το αποτέλεσμα εάν και οι δανειστές αποφασίσουν να συνεχίσουν στη σκληρή γραμμή που έχουν ως τώρα.

Στην πραγματικότητα, αυτό ήταν και το ερώτημα της προεκλογικής περιόδου όταν κυριαρχούσε στην πολιτική ζωή η μάχη για τη συμπεριφορά απέναντι στην επιβολή των σκληρών μνημονίων.

ΣΚΛΗΡΑ ΩΣ ΤΟ ΤΕΛΟΣ

Σύμφωνα με συνομιλητές του Αλέξη Τσίπρα, μετά και τη συνάντηση με τον Γιούνκερ, όπου του δόθηκε η πρόταση των δανειστών για τη συμφωνία, ο ίδιος αποφάσισε σε πρώτη φάση να ενημερώσει τα όργανα του κόμματος και της κυβέρνησής του για τις εξελίξεις. Αυτό σημαίνει με απλά λόγια ότι ο πρωθυπουργός, είτε για λόγους τακτικής είτε γιατί το εννοεί, θα ζητήσει ένα μεγαλοπρεπές «όχι» από όλα αυτά τα θεσμικά όργανα, ώστε να μπορεί να δικαιολογήσει εκ νέου τη στάση του απέναντι στους δανειστές.

Εάν στο Μαξίμου εννοούν όσα διοχετεύουν στους πολιτικούς και δημοσιογραφικούς διαδρόμους, τότε ο πρωθυπουργός είναι αποφασισμένος να το πάει σκληρά μέχρι τέλους, ακόμα και αν αυτό οδηγήσει σε ρήξη από αδράνεια ή από ατύχημα. Αυτή η τακτική, αυτός ο δρόμος σχετίζεται αφενός με το πώς έχουν διαβάσει τη λαϊκή εντολή ή και τη λαϊκή ανοχή σε αυτή τη φάση, με τον πρωθυπουργό να εμφανίζεται εξαιρετικά ισχυρός και αφετέρου με τον βαθμό εξάρτησης του Μαξίμου από την κομματική γραμμή. Όσοι γνωρίζουν καλά την κατάσταση διαρρηγνύουν τα ιμάτιά τους ότι ο πρωθυπουργός είναι ακριβώς στην ίδια γραμμή με την κομματκή, για συμφωνία σε ένα πρόγραμμα που θα μπορεί και να εξυπηρετήσει πολιτική σκοπιμότητα αλλά κυρίως να είναι αποτελεσματικό για την επιστροφή της χώρας στις αγορές και την ανάπτυξη. Οι κινήσεις όμως που γίνονται, και κυρίως η αποδοχή του να μπει σε συζητήσεις και υποχωρήσεις με αυτούς που τρεις μήνες πριν δεν συζητούσε, δείχνουν ότι ο πρωθυπουργός θέλει τη συμφωνία έστω κι αν αυτή είναι «επώδυνα έντιμη», ένας νέος… όρος που ανακάλυψαν εσχάτως από τον ΣΥΡΙΖΑ για να περιγράψουν την κατάσταση.

ΜΕΤΑ ΤΙΣ 30 ΙΟΥΝΙΟΥ;

Όπως πρώτο είχε αποκαλύψει το «Καρφί» στο προηγούμενο φύλλο (29/5), για την κυβέρνηση δεν υπάρχει χρονικός ορίζοντας στις διαπραγματεύσεις και οι ημερομηνίες-ορόσημα για τις πληρωμές των δόσεων στο ΔΝΤ και τους άλλους εξωτερικούς κατόχους λήξεων δεν είναι το τέλος του κόσμου. Μετά τη συνάντηση των Βρυξελλών προέκυψε νέος τακτικισμός, ο οποίος δεν βλέπει ακόμη και την 30ή Ιουνίου ως την ημερομηνία που θα έχουν τελειώσει όλα. Ο στόχος πια ως προς τα περιθώρια είναι σαφής από την κυβερνητική πλευρά, έχει όμως αρχίσει να φαίνεται και ο στόχος από την πλευρά των δανειστών, που κι εκείνοι φέρονται ανεκτικοί στα χρονικά όρια. Γιατί το κάνει αυτό η Αθήνα και γιατί οι Βρυξέλλες; Η Αθήνα είναι πεπεισμένη ότι κανένας από τους τρεις Θεσμούς δεν θέλει να είναι εκείνος που θα κατηγορηθεί ότι τράβηξε την πρίζα. Γι’ αυτό και κάθε εβδομάδα που περνά, απλώς φέρνει την επόμενη χωρίς ουσιαστικό αποτέλεσμα.

Στην πραγματικότητα από τις 20 Φεβρουαρίου και μετά σύγκλιση των δύο πλευρών δεν υπάρχει στα σοβαρά θέματα που περιλαμβάνει η διαπραγμάτευση. Μετά και το ραντεβού Τσίπρα-Γιούνκερ, μάλλον απόκλιση παρατηρήθηκε. Έτσι, η Αθήνα δοκιμάζει τα όρια των δανειστών για να δει την αντίδρασή τους όταν, για παράδειγμα, δεν θα πληρώνονται οι δόσεις που τους οφείλονται. «Θα βρουν τρόπο να καλύψουν τα ποσά, όπως βρήκαν τον Μάιο, που δεν είχαμε να δώσουμε στο ΔΝΤ και βρήκε μόνο του τον τρόπο» λέει στο «Καρφί» αξιωματούχος της κυβέρνησης.

ΤΟ ΤΡΙΚ ΤΩΝ ΘΕΣΜΩΝ

Οι τρεις Θεσμοί που έχουν δανείσει την Ελλάδα το κάνουν γιατί γνωρίζουν ότι είναι κοντά η στιγμή που η Αθήνα δεν θα έχει να πληρώσει μισθούς και συντάξεις, κάτι που θα προκαλέσει μεγάλο σοκ και πανικό στην ελληνική κοινή γνώμη, όταν μάλιστα δείχνει ότι στηρίζει και τη διαπραγμάτευση που κάνει ο κ. Τσίπρας. Και περιμένουν αν θα αντέξει ο κυβερνητικός συνασπισμός ή θα δρομολογηθούν άλλες πολιτικές εξελίξεις για τους δανειστές. Όσο υπάρχει έστω και αυτού του τύπου η διαπραγμάτευση, η ζημιά δεν είναι μεγάλη, εφόσον δεν υπάρχει επίσημη χρεοκοπία και Grexit. Κοντολογίς, όσο η Αθήνα είναι στον αναπνευστήρα, έχει καλώς. Αλλά σύντομα θα είναι η Αθήνα που θα πρέπει να πάρει κάποια απόφαση, όταν πια δεν θα έχει ούτε ευρώ για συντάξεις. Και ως τότε, θα δίνουν έξτρα χρόνο και τεχνικές λύσεις. Μπορεί αυτό να κρατήσει και μετά τον Ιούνιο; Οι Βρυξέλλες λένε ότι είναι αδύνατο να φτάσει ως εκεί η χώρα μας…

ΟΙ ΣΥΝΑΝΤΗΣΕΙΣ

Το Σαββατοκύριακο αυτό θα είναι το πιο σημαντικό για τον πρωθυπουργό και, όπως όλα δείχνουν, δεν θα αποφύγει ένα νέο ταξίδι στις Βρυξέλλες για τον δεύτερο και καταλυτικό γύρο επαφών. Το Μαξίμου το αρνείται επισήμως, αλλά μια νέα πρόταση από την Αθήνα δεν αποκλείεται, όπως επίσης και μια νέα προσφορά από την πλευρά των δανειστών, κάτι απολύτως προβλέψιμο πια με μικρές υποχωρήσεις στον αριθμητικό και όχι στον ποσοτικό πυρήνα των απαιτήσεων. Ακόμα και αν ο πρωθυπουργός παίζει το παιχνίδι των καθυστερήσεων, ακόμα και αν οι δανειστές δεν φέρονται ως επισπεύδοντες για τη συμφωνία, όλοι τρέμουν το ατύχημα. Συνήθως όμως εκείνος που δεν θα τραυματιστεί απλώς από αυτό, αλλά θα κινδυνεύσει με θάνατο ή ανήκεστο βλάβη. Όλα θα εξαρτηθούν από το πόσο γρήγορα θα τρέξουν οι εξελίξεις σε αυτές τις κρίσιμες ώρες και κυρίως από το αν θα υπάρξει πραγματικό περιθώριο σύγκλισης και όχι μόνο επικοινωνιακό, όπως έχει συμφωνηθεί να είναι τώρα.

Από μια κλωστή κρέμονται οι ισορροπίες στο εσωτερικό του ΣΥΡΙΖΑ

Στο εσωτερικό του ΣΥΡΙΖΑ η κατάσταση φαίνεται να δυσκολεύει. Αυτό φάνηκε καλύτερα από όσους, άπειρους της βαθιάς πολιτικής, έπεσαν από τα σύννεφα με την αδυσώπητη πρόταση των δανειστών. Πολλοί, έχοντας εκπαιδευτεί έτσι από την ηγεσία του ΣΥΡΙΖΑ, περίμεναν την πρόταση Γιούνκερ να είναι κοντά στις ελληνικές θέσεις ή έστω λίγο μακρύτερα αλλά με μεγάλα περιθώρια σύγκλισης. Ακόμη και υπουργοί, όπως ο Ν. Βούτσης, παρατήρησαν ότι αυτή η πρόταση είναι πολύ χειρότερη από το περίφημο email Χαρδούβελη και μάλιστα με μέτρα τα οποία ούτε η κυβέρνηση Σαμαρά είχε αποδεχτεί στις πιέσεις που δεχόταν. Το σενάριο της ρήξης κερδίζει έδαφος στην κοινοβουλευτική ομάδα και μετά τις τελευταίες εξελίξεις η πάντοτε ωμή αλήθεια σαρώνει τα πάντα. Είναι δυνατόν οι βουλευτές αυτής της κυβέρνησης να ψηφίσουν πράγματα που δεν είχαν ψηφίσει οι προηγούμενοι «μνημονιακοί καταστροφείς»; Φυσικά και όχι. Έτσι, αυτό που απομένει στον πρωθυπουργό είναι είτε να πάρει μια κατά 20% ελαφρύτερη συμφωνία από αυτήν που του δόθηκε, είτε να πάει άμεσα σε εκλογές ή να συνεχίσει να ροκανίζει χρόνο για να δει αν θα κάνουν πίσω οι άλλοι, χωρίς όμως να πληρώνονται υποχρεώσεις. Το αν ο Αλέξης Τσίπρας έχει αποφασίσει να συνεχίσει την πορεία του, αφήνοντας πίσω βαρίδια του ΣΥΡΙΖΑ, θα φανεί πολύ σύντομα. Ένα πλεονέκτημα αυτής της θέσης είναι ότι δεν υπάρχει σήμερα εναλλακτική λύση πρωθυπουργίας μετά από εκλογές. Υπάρχει εναλλακτική χωρίς εκλογές, όπως η περίπτωση Παπαδήμου, κάτι που αναζητά ο Αντώνης Σαμαράς πίσω από τις γραμμές της «εθνικής συνεννόησης». Όμως ο Τσίπρας προτιμά να πάει σε κάλπη από το να γίνει δεύτερος Παπανδρέου και μάλιστα μέσω… Σαμαρά. Ένα μειονέκτημα είναι ότι δεν μπορεί να πάει σε εκλογές ζητώντας από τους πολίτες ανανέωση εντολής για να πάρει το μνημόνιο που του δίνουν. Εκτός και αν έχει στα χέρια του μια πραγματικά νέα μεγάλη συμφωνία που περιλαμβάνει και το χρέος αλλά και αναπτυξιακά εργαλεία. Σε αυτή την περίπτωση μπορεί να ζητήσει τη στήριξή του. Σε κάθε άλλη είναι αναγκασμένος να συνθηματολογεί κατά της συμφωνίας, άρα νέα λαϊκή εντολή δεν θα έχει νόημα.

Σύντομα τα σύννεφα για όλα αυτά θα διαλυθούν…

ΔΕΝ ΠΛΗΡΩΘΗΚΑΝ ΤΑ ΟΜΟΛΟΓΑ ΣΤΟ ΔΝΤ

Στο πρωτοσέλιδο της περασμένης εβδομάδας το «Καρφί» το είχε αποκαλύψει: «Τα ομόλογα που λήγουν 5, 12, 16 Ιουνίου δεν πρόκειται να πληρωθούν». Η απόφαση ήταν ειλημμένη εδώ και μέρες και ο πρωθυπουργός έπαιξε την μπλόφα, αφήνοντας μέχρι την τελευταία στιγμή την Κριστίν Λαγκάρντ και τους άλλους δανειστές να πιστεύουν ότι δεν θα το τολμήσει.

Για τον Αλέξη Τσίπρα, το χαρτί αυτό είναι ένα όπλο για τις τελευταίες και πιο δύσκολες ώρες της διαπραγμάτευσης. Στο Μαξίμου εκτίμησαν την κατάσταση και αποφάσισαν να κάνουν αυτή την κίνηση, γνωρίζοντας ότι έτσι η Λαγκάρντ θα είχε ένα τεράστιο βάρος να διαχειριστεί. Η επικεφαλής του ΔΝΤ δέχεται πυρά από τα μέλη του ταμείου και κινδυνεύουν η αξιοπιστία και η καρέκλα της.

Τώρα, η ίδια η Λαγκάρντ, πιστεύουν στην κυβέρνηση, θα συμβάλει πιο εποικοδομητικά για λύση χωρίς παράλογες απαιτήσεις, καθώς επιθυμεί διακαώς να πάρει το 1,2 δισ. ευρώ έως τα τέλη Ιουνίου.

Η επικοινωνία Τσίπρα με Μέρκελ και Ολάντ το βράδυ της Πέμπτης κατέληξε σε συμφωνία να τελειώσει η διαπραγμάτευση τις επόμενες ώρες και, σύμφωνα με πληροφορίες, εκφράστηκε η ενόχληση και των εταίρων για την καθυστέρηση στην αποπληρωμή των δόσεων του ΔΝΤ.

ΣΕΝΑΡΙΟ ΜΕ ΚΑΛΠΕΣ ΚΑΙ ΣΤΟ ΒΑΘΟΣ ΔΗΜΟΨΗΦΙΣΜΑ

Όσο το ξορκίζουν στην κυβέρνηση, τόσο εμφανίζεται πιο κοντά. Πρόκειται για το σενάριο των εκλογών, που όμως, για να μπορεί να προχωρήσει, θα πρέπει να αποφασιστεί σύντομα ώστε να μην υπάρξουν πιθανές τραγικές καταστάσεις με τις τράπεζες, τον περιορισμό κεφαλαίων ή απλώς και μόνο από πρόκληση πανικού στην ελληνική κοινωνία. Σύμφωνα με τους υπολογισμούς και τις συνταγματικές επιταγές, για μια κυβέρνηση που δεν έχει συμπληρώσει έναν χρόνο διακυβέρνησης, για να προκηρυχθούν εκλογές, χρειάζεται διάλυση της Βουλής μετά από διερευνητικές εντολές και ορισμός υπηρεσιακής κυβέρνησης που θα τις διενεργήσει, κάτι που ακόμη και με τη διαδικασία του κατεπείγοντος δεν θα μπορούσαν να γίνουν νωρίτερα από την πρώτη εβδομάδα του Ιουλίου. Σε μια τέτοια περίπτωση, για να κυλήσουν όλα αυτά σε συνθήκες ομαλότητας, θα πρέπει να έχει γίνει συμφωνία με τους Θεσμούς, ώστε να εξασφαλιστεί η οικονομική ζωή της χώρας τουλάχιστον μέχρι να υπάρξει νέα κυβέρνηση που θα συνεχίσει τη διαπραγμάτευση. Στα σχετικά σενάρια, τα οποία κυβερνητικοί αξιωματούχοι δεν αρνούνται πλέον και δημοσίως, υπάρχει διαφορετική ανάγνωση πάντα με οδηγό την αντοχή της οικονομίας. Εάν η κυβέρνηση δεν μπλοφάρει, ο εκλογικός αιφνιδιασμός θα είναι γνωστός μέχρι τη Δευτέρα. Αυτά προφανώς βλέπει ή και πληροφορείται ο Αντώνης Σαμαράς, ο οποίος έσπευσε άμα τη εμφανίσει των… εκλογολάγνων να στείλει το μήνυμά του ότι αυτές θα ανοίξουν την πόρτα της καταστροφής. Πάντως, στην κυβέρνηση εξετάζουν όλα τα ενδεχόμενα, ακόμη και αυτό του δημοψηφίσματος, που έπεσε στο τραπέζι μετά τη συνάντηση Τσίπρα-Γιούνκερ την περασμένη Τετάρτη στις Βρυξέλλες.

Τα σχόλια είναι κλειστά.